تأثیر پرولین خارجی بر رشد و فیزیولوژی گیاه cucumis melo var. flexousus تحت تنش نیکل در شرایط کشت in vitro
چکیده
نیکل در مقادیر کم جزء ریز مغذی ها محسوب می شود ولی در غلظت های زیاد موجب بروز سمیت و به دنبال آن بازدارندگی رشد و ایجاد اختلالات متابولیکی برای گیاهان می گردد. استعمال اسمولیت های سازگار مانند پرولین می تواند موجب مقاومت گیاهان در برابر تنش گردد. پرولین می تواند با مکانیسم های متعددی موجب حفظ ساختارهای سلولی شود، به عنوان فیتوکلاتور عمل کند یا سیستم های آنتی اکسیدانی گیاهان را تقویت کند و موجب کاهش آسیب اکسیداتیو گردد. در این تحقیق به منظور بررسی پاسخ گیاه نسبت به تنش نیکل(nicl2.6h2o)و بهبود احتمالی این تنش توسط پرولین، بذور خیارچنبر پس از استریل در غلظت های مختلف نیکل(mm6/0 و 4/0 ,2/0 ,0) و پرولین(mm 10 و 0) کشت داده شدند و در دو مرحله جوانه زنی و رشد مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که در جوانه زنی با افزایش غلظت نیکل، به طور معنی داری شاخص بنیه بذر، طول، وزن تر ریشه چه و ساقه چه و وزن خشک ریشه چه کاهش و پراکسیداسیون لیپید و نشت پذیری غشا افزایش یافت. استعمال پرولین خارجی به طور معنی داری باعث بهبود طول و وزن تر ریشه چه، شاخص بنیه بذر، پراکسیداسیون لیپید و نشت پذیری غشا گشت. همچنین در این مرحله دو متد پیش تیمار پرولین و افزودن پرولین خارجی به محیط مورد استفاده قرار گرفت. پیش تیمار به طور معنی داری موجب کاهش کمتر شاخص بنیه بذر و طول ریشه چه و افزودن به محیط باعث بهبود طول ساقه چه، پراکسیداسیون لیپید و نشت پذیری غشا گردید. در مرحله رشدبا افزایش غلظت نیکل، به طور معنی داری طول و وزن تر و خشک ریشه و ساقه، کلروفیل a, b و کل، کاروتنوئید و کاتالاز کاهش و آنتوسیانین، پراکسیداسیون لیپید، نشت پذیری غشا، پرولین و نیکل داخلی، گایاکول پراکسیداز و پراکسیداز افزایش یافت. استعمال پرولین خارجی باعث افزایش کمتر پراکسیداسیون لیپید و نشت پذیری غشا، کاهش نیکل داخلی و افزایش سایر پارامترها گردید. بنابراین مقاومت گیاه خیارچنبر تحت تنش نیکل در حضور پرولین خارجی افزایش یافت.