مقایسه کارکردهای زبانی و اجرایی دانشآموزان دارای هوش مرزی با دانشآموزان عادی و بررسی اثر مداخله کلامی بر روایتگری دانشآموزان دارای هوش مرزی در شهر تهران
چکیده
زمینه و هدف: دانشآموزان دارای هوش مرزی مجموعهای از اختلالات زبانی را نشان میدهند. این پژوهش ویژگی های زبانشناختی روایتهای تصویری خیالی و واقعی، کلام توضیحی، درک و بازگویی داستان، کارکردهای اجرایی و رابطه بین زبان و کارکردهای اجرایی را بین دانشآموزان دارای هوش مرزی و دانشآموزان عادی شهر تهران مقایسه میکند. بعلاوه به بررسی اثر مداخله کلامی بر کمتوانایی زبانی دانشآموزان دارای هوش مرزی میپردازد. روش بررسی: در این پژوهش از دو روش مقطعی و آزمایشی استفاده شد. در یک مطالعه مقایسهای، 30 دانشآموز دارای هوش مرزی و 25 دانشآموز عادی مقایسه شدند. همچنین در یک بررسی مداخلهای، 17 دانشآموز مرزی در مداخله کلامی شرکت کردند. یافته ها: دانشآموزان مرزی در داستان تصویری خیالی جملات ساده بیشتری (001/0< p) نسبت به دانشآموزان عادی تولید کردند. دانشآموزان مرزی در تولید جملات مرکب در داستان تصویری خیالی (004/0p =)، داستان تصویری واقعی (001/0< p) و تولید جملات پیچیده در هر دو داستان (001/0< p) ضعیفتر از دانشآموزان عادی بودند و ضمناً جملات غیردستوری بیشتری از دانشآموزان عادی در هر دو داستان (001/0< p) تولید کردند. اطلاعات مرتبط دانشآموزان دارای هوش مرزی در هر دو داستان کمتر (001/0< p)، ولی اطلاعات تکراری در داستان تصویری خیالی (016/0p =) و داستان تصویری واقعی (046/0p =)، و اطلاعات نامرتبط در هر دو داستان (001/0< p) بیشتر بود. انواع پیوندهای انسجامی این دانشآموزان در داستان تصویری خیالی (001/0< p) و در داستان تصویری واقعی (009/0p=) کمتر بود. دانشآموزان دارای هوش مرزی در بازگویی جملات داستان (001/0< p) و درک داستان (001/0< p) ضعیفتر عمل کردند. همچنین در پاسخ حذف (001/0< p)، پاسخ صحیح (001/0p=))، زمان واکنش (001/0p<) آزمون عملکرد پیوسته ضعیفتر از گروه عادی بودند. در آزمون استروپ، پاسخ نادرست (028/0p=)، پاسخ حذف (001/0< p)، پاسخ صحیح (001/0< p)، زمان واکنش (001/0< p) و زمان آزمون (001/0< p) معنادار بود. خطاهای درجاماندگی (001/0< p) در آزمون دستهبندی کارت ویسکانسین نیزمعنیدار بود. همبستگی های زیادی بین زبان و کارکردهای اجرایی یافت شد. مداخله، جملات مرکب (038/0p=)، انواع پیوندهای انسجامی (003/0p=) و اطلاعات مرتبط (008/0p=) را افزایش، و جملات غیردستوری (031/0p=) را در روایت شخصی دانشآموزان مرزی (گروه مداخله) کاهش داد. نتیجه گیری: دانشآموزان دارای هوش مرزی آسیب زبانی زیادی در توصیف داستانهای خیالی و واقعی نشان دادند. همچنین در در درک داستان، بازگویی داستان و کارکردهای اجرایی ضعیف تر از دانشآموزان عادی عمل کردند. رابطه های متوسطی بین بخشهای زبان و کارکردهای اجرایی وجود داشت. برنامه مداخله از نظر بالینی اثر معنیداری بر توانایی شرکتکنندگان برای تولید روایت شخصی داشت.