نظام حقوقی بین المللی حاکم بر حمایت از محیط زیست در برابر پسماندها
چکیده
محیط زیست مکانی برای بقا و رشد و نمو بشر بوده و بدون برخورداری از محیط زیستی سالم روح انسان به رشد و تعالی دست نخواهد یافت. متاسفانه در روند توسه یافتگی و صنعتی شدن کشورها چندان به حفاظت از محیط زیست توجه نشده و در فرآیند فعالیت های اقتصادی و صنعتی سودآور حمایت از محیط زیست از جایگاه قابل قبولی برخوردار نبوده است. در این چارچوب مسئله پسماندها و مدیریت دفع آن ها به یکی از مسائل جدی زیست محیطی تبدیل شده است. تخلیه پسماندها در محیط زیست دریایی و غیردریایی موجب بروز مشکلاتی همچون ایجاد امراض گوناگون و نابودی برخی ازاکوسیستم ها از قبیل دریاها، تالاب ها و جنگل ها گردیده است. این مشکلات جامعه ی بین المللی را واداشت تا تمام ابزارهای موجود برای مقابله با آن ها را به کار بندد. در همین راستا روند توجه به آلودگی های زیست محیطی ناشی از پسماندها به طور جدی از دهه ی 1970 میلادی آغاز گردیده که منجر به تصویب اسناد متعدد بین المللی و نیز همکاری سازمان های بین المللی دولتی و غیردولتی برای مقابله با پسماندها گردید. همچنین دولت ها با ملاحظه ی اثرات ناگوار پسماندها بر شرایط اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی خود سعی نمودند تا همگام با نظام بین الملل در توسعه ی قوانین داخلی خود در این زمینه کوشا باشند. بر این اساس در این پایان نامه سعی بر آن است تا قوانین و مقررات بین المللی که در زمینه ی حمایت و حفاظت از محیط زیست در برابر پسماندها به تصویب رسیده اند مورد بررسی قرار گرفته و حدود تعهدات و مسئولیت دولت ها تعریف شوند. همچنین در این پایان نامه اقدامات صورت گرفته توسط سازمان های بین المللی اعم از دولتی و غیردولتی در اجرای صحیح مدیریت پسماندها در جهت حمایت از محیط زیست مورد بررسی قرار می گیرند. در ضمن در این پایان نامه به بررسی نظام حقوقی داخلی برخی از کشورها، به ویژه جمهوری اسلامی ایران، در مدیریت پسماندها و کاهش اثرات نامطلوب آن ها پرداخته می شود. این پایان نامه نتیجه می گیرد که اگرچه نظام حقوقی بین المللی در جهت حفاظت از محیط زیست در برابر پسماندها توانسته گام موثری را بردارد، لازم است که رسانه های جمعی نقش خود را در فرهنگ سازی در کاهش پسماندها و مقابله با آثار نامطلوب آن ها ایفاء نموده و دولت ها و سازمان های بین المللی نیز با نظارتی کارآمد دستیابی موثر به حمایت از محیط زیست در برابر پسماندها و حفظ آن برای نسل های آینده را امکان پذیر سازند.
