پالینواستراتیگرافی و پالئوژئوگرافی سازند خوش ییلاق ناحیه میقان، شمالغرب شاهرود واقع در رشته کوه البرز شرقی
چکیده
برش چینه شناسی ناحیه ی مورد مطالعه در نزدیکی روستای میقان، 24 کیلومتری شمالغرب شاهرود با مختصات جغرافیایی طول e؟12/56/54و عرض n? 17/377/362 فرار دارد. محور جاده ای آزادشهر شاهرود مسیر اصلی دسترسی به ناحیه ی مورد مطالعه می باشد. رویهم رفته 104 نمونه از سازند خوش ییلاق ناحیه میقان انتخاب گردید. این نمونه ها در آزمایشگاه تجزیه شیمیایی و پالینومورف های آن به منظور تعیین سن این سازند مورد مطالعه قرار گرفت. اکثر نمونه ها غنی از پالینومورف (میوسپور و آکریتارش، کیتینوزوآ، اسکلوکودنت، قطعات چوب و قطعات پالینومورف) می باشند. علاوه بر بالینومورف ها، میکروفونا و ماکروفونا در نمونه های مورد مطالعه وجود دارد که سن پیشنهادی آنها با سن تعیین شده توسط پالینومورف ها مورد مقایسه قرار گرفت . در این مطالعه 103 گونه میکرو و ماکروفسیل جانوری و گیاهی مشخص گردید که از میان آنها 72 گونه (46 جنس) پلینومورف (32 گونه میوسپور، 38 گونه اکریتارش و یک کیتینوزوآو یک اسکلوکودنت) می باشد و بقیه را 5 جنس و 10 گونه میکروفسیل (فرامینیفر)، 15 جنس و 21 گونه ماکروفسیل (براکیوپود) در بر می گیرد. سن پیشنهادی توسط روزنبران و براکیوپودها با سن تعیین شده توسط پالبنومورف ها همخوانی دارد. بر مبنای ارزش چینه شناسی فسیل های شناخته شده هفت بایوزون و یک اینتروال زون مشخص گردید. اینتروال زون فاقد فسیل بوده و بخشی از قاعده ی سازند خوش ییلاق را در بر می گیرد که بین بایوزون i در سازند پادها و بایوزون ii سازند خوش ییلاق قرار می گیرد. بر مبنای ارزش چینه شناسی فسیل های بایوزون i این بخش از سازند پادها در ناحیه مورد مطالعه به زمان فراسنین پیشین و در ادامه بایوزون ii تا vi برای سازند خوش ییلاق زمان فراسنین میانی و فامنین پسین را پیشنهاد می کند. بایوزون هفتم در قاعده ی سازند مبارک وجود دارد و سن کربونیفر پیشین (تورنزین ) را برای بخش زیرین سازند مبارک پیشنهاد می کند. وجود گونه های مختلف میوسپور از جملهvallatispoites pusillites , retispora lepidophyta و archaeoperisaccus opiparus geminospora lemurata rerusotrilets phillipsii, hymenozonotriletes perplexa در سازند خوش ییلاق، نشانگر آب و هوای گرم و استوایی در زمان ته نشین این سازند می باشد. از سوی دیگر ضریب. معرف نسبت پالینومورف های خشکی به دریایی ( k=c.e/m.e) در این مطالعه برابر 587/1 محاسبه گردید و نشان دهنده ی محیط ساحلی کم عمق برای نهشته های این سازند در ناحیه میقان می باشد که با نتایج حاصل از مقاطع نازک پتروگرافی ناحیه میقان همخوانی دارد. رویهمرفته می توان گفت که یک پیشروی بلند مدت دریا در طی آشکوب های فراسنین و فامنین در این ناحیه رخ داده است. از طرفی حضور گونه های اکریتارش deltotosoma intonsum gorgonisphaeirdium dicissum, papulogabata annulata در این ناحیه و حوضه های مختلف رسوبی ایران و نیز کشورهای الجزیره، لیبی، مراکش، و غرب استرالیا معرف آن است که این نواحی جزء خشکی گندوانا بوده است.
اساتید راهنما و مشاور
محمد قویدل سیوکی، محمود حسینی نژاد، مهناز پروانه نژاد شیرازی