مرگ و اضطراب در آثار نقاشی ادوارد مونک و تفکر مارتین هایدگر
چکیده
مرگ و احوالی که پیرامون مفهوم مرگ گرد می آیند مشغله ذهنی و چالش احساسی انسان از ابتدای حیات او بوده است. در رویارویی ناگهانی با یک سانحه یا ماتم ناشی از یک فقدان، نوع نگرش به مرگ و زندگی تغییر می کند. طبیعی است که مرگ دراندیشه و هنراقوام وکشورها ی گوناگون، انعکاس یافته و بسته به شرایط وموقعیت تاریخی، بازتابی متفاوت دارد. گریز از"مرگ اندیشی"- که به معنی اشتغال فکری به مرگ است. از رنسانس به بعد، یکی از ویژگی های انسان مدرن بوده است. اما در قرن بیستم،دوباره در سطحی گسترده به جهان انسان وارد شده و در مضمون بسیاری از آثار هنری و ادبی مدرن مطرح گردیده است.بنابراین چگونگی بازتاب مرگ و اضطراب (ترس آگاهی) در آثار هنری و ادبی نیمه اول قرن بیستم،مسأله این تحقیق خواهد بود. با این فرضیه که رواج فلسفه های اگزیستانس و هنراکسپرسیونیسم و بحران جنگ های جهانی، عوامل مهمی در بستر فکری و فرهنگی، در زمینه ی مرگ اندیشی در اوایل قرن بیستم بوده اند. در این میان، به عنوان تأثیرگذار و پیشگام رواج اندیشه ی مرگ و اضطراب،آثار ادوارد مونک و نظریاتی از مارتین هایدگرتوصیف و تحلیل می شود. با تحلیل این مولفه ها، توصیف تغییر نگرش به مرگ در قرن بیستم مورد هدف این پژوهش خواهد بود. با توجه به اینکه نوع مرگ اندیشی از مسائل اساسی هر دوره تاریخی می باشد هر تجربه هنری بیانگر حقیقت عصر خویش است؛ ضرورت تحقیق در این مورد ، به ویژه در زمینه ی هنر، بدیهی به نظر می رسد. روش تحقیق تحلیلی توصیفی بوده و روش گردآوری اطلاعات کتابخانه ای و اینترنتی می باشد. موقعیت هستی شناسانه ی (اگزیستانسیال)مونک او را در روحیه ای دچار می کند، که رویکرد او در آثارش به ایده-های کلیدی و محوری قرن بیستم بدل می شود.با توصیف جنبه هایی از مفاهیم مرگ و ترس آگاهی در نظر هایدگر، به نوعی توازی در رابطه با دریافتی که از برخی آثار مونک ، استنباط می شود، دست پیدا می کنیم. که از طرفی نیز با روحیه ی پایان پذیری و نگرش "رو به پایان" غرب در قرن بیستم مطابقت پیدا می کند.
