امکان سنجی استفاده از خردلرزه ها در شناسایی و مطالعه مخازن هیدروکربنی (مطالعه موردی: مخزن گورزین در جزیره قشم)
چکیده
در مطالعه ای که در سال 2003 براساس برداشت خردلرزه ها بر روی تعدادی از مخازن هیدروکربنی در جهان انجام شد، مشخص گردید در طیف دامنه خردلرزه ها در محدوده فرکانسی 1 تا 10 هرتز و عموما زیر 6 هرتز، قله هایی مشاهده می شود که به سمت حواشی مخزن از دامنه آنها کاسته شده و در خارج از مخازن ناپدید می شوند. این ناهمگنی ها که تحت عنوان خردلرزه های هیدروکربنی نامگذاری شدند، این امید را ایجاد کردند که بتوان از خردلرزه ها برای شناسایی و مطالعه مخازن هیدروکربنی استفاده نمود. مطالعه حاضر در این راستا و در ادامه این دسته از مطالعات انجام شده است. برای این منظور، مطالعه طی دو مرحله و براساس دو سری داده خردلرزه تدوین گردیده است: مرحله اول در گستره جزیره قشم و براساس داده های شبکه لرزه نگاری موقت که پس از زلزله 6/9/1384 در جزیره قشم و توسط پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله برداشت شده و مرحله دوم در گستره مخزن گازی گورزین و براساس داده هایی که طی این مطالعه برداشت شده، انجام شده است. در این مطالعه برای بررسی داده ها به فراخور نیاز از روش های مختلفی مانند محاسبه طیف فوریه دامنه، نسبت طیفی مولفه های افقی به قائم (h/v)، نسبت طیفی مولفه قائم به مولفه های افقی (v/h)، نمایش زمان- فرکانس طیف دامنه و نسبت طیفیh/v و v/h، تحلیل زمان- فرکانس با استفاده از موجک و فوریه زمان کوتاه، تحلیل آزیموتی طیف دامنه و نسبت طیفی h/v، محاسبه میرایی سیگنالها، محاسبه فاکتور کیفیت q برای زلزله ها، قطبش ذرات و محاسبه طیف متقاطع برای ایستگاههای مجاور استفاده شده است. نتایج مطالعه نشان می دهد، خردلرزه های ثبت شده در فرکانسهای 7 تا 9 هرتز و به خصوص 3 تا 4 هرتز ویژگیهای ذکر شده و مورد انتظار برای خردلرزه های هیدروکربنی را نشان می دهند.