بررسی تحولات سیاسی و اقتصادی بندرگاه های ایرانی خلیج فارس از دوره ساسانیان تا پایان قرن چهارم هجری
چکیده
خلیج فارس در طول تاریخ به واسطه موقعیت ارتباطی، سوق الجیشی و همچنین بهره مندی از جاذبه های طبیعی نقش مهم و تعیین کننده ای در اوضاع سیاسی، نظامی، اقتصادی و تجاری داشته است. همین امر باعث ایجاد سکونتگاه هایی در طول سواحل این آبراهه گردیده که هر کدام به خاطر موقعیت خاص خود در طول تاریخ موجب تحولات سیاسی و اقتصادی مهمی شده اند. با پیدایش حکومت های متمرکز و مقتدر ایران عهد باستان نقش بنادر و جزایر ایرانی در تجارت دریایی خلیج فارس از اهمیت فوق العاده ای برخوردار گردید و بنادری چون سینیز، سیراف و... محل تردد تجار ایرانی و بیگانه شد. در دور? ساسانیان شاهد سلط? بلامنازعه ساسانیان بر آبراهه -های تجاری خلیج فارس با حوز? اقیانوس هند و مناسبات تجاری میان بازرگانان ایرانی و چینی می باشیم. فروپاشی ساسانیان و روی کار آمدن حکومت های اسلامی بر ساختار اقتصادی بنادر ایرانی خلیج فارس تأثیرمحسوسی نداشت. این بنادر در قرون اولیه اسلامی و بعد از آن تشکیل سلسله های ایرانی مانند آل بویه، همچنان اهمیت خود را به عنوان مراکز اصلی تجارت دریایی حفظ کردند و نقش مهمی در عرص? تجارت و بازرگانی، حتی سیاسی و اجتماعی ایفا کردند. بنابراین به دلیل اهمیت تجاری و موقعیت سوق الجیشی همواره مورد توجه خاص این دولت ها و حاکمان آنها بودند.