طرح مرمت و باززنده سازی "بازارچه سُرخاب" (با نگرشی بر مفهوم یکپارچگی در مجموعه بازار تاریخی تبریز)
چکیده
در طول تاریخ نیازها و خواسته های بشر موجب پیدایش مجموعه فضاهای معماری، برای پاسخ گویی به آن نیاز ها گردیده است. در این میان توانمندی خلاقانه و هنرمندانه مهرازان، به کمک شکل گیری فضاهای معماری شتافته و موجبات خلق نمونه های منحصر به فردی در دوره های تاریخی شده است. محله "سرخاب" یکی از محلات واجد ارزش و با اهمیت بافت قدیمی تبریز به شمار می رود؛ که با عبور باروی نجفقلی خانی و احداث دروازه بر جوار بازارچه آن که جزو میراث جهانی است، موجب غنای تاریخی سرخاب، و با جای دادن بسیاری از شعرا و مشاهیر تاریخ در خاک مزار خود، موجب تثبیت هویت فرهنگی محله گشته است. در این میان لزوم توجه ویژه متخصصین امر در خصوص حفاظت از هویت و اصالت فرهنگی- تاریخی جامعه و ارتقاء آن به کمک باززنده سازی میراث معماری ادوار تاریخی؛ در ارائه طرح مرمت حاضر با تحقیقی کاربردی و علمی ادای وظیفه نموده و با شناخت جامع از محدوده طرح و بازشناسی گستره های مهم تاریخی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و هنری، سعی در بازنمایی اصالت هویتی محله سرخاب داشته ایم. مدنظر قرار دادن تجارب مرمت شهری داخلی و خارجی در نمونه های مشابه، و بهره گیری از پتانسیل های موجود در بطن محله سرخاب، خط مشی تدوین طرح مرمت حاضر بوده است. در این میان از نقد و بررسی پروژه ها و عملیات عمرانی نابسامان معاصر که موجب اثرات نامطلوب در حیات امروزی محله سرخاب و منجر به گسست فضایی و عملکردی ساختار کهن آن شده، دریغ نکرده و در طرح مرمت و باززنده سازی پیشنهادی به ترفیع آنها اهتمام شده است. نتیجه طرح نیز موجبات بازگشت هویت و اصالت تاریخی– فرهنگی محله را با مرمت و احیاء کالبد و ساختاری و به سامان نمودن آن، فراهم می نماید.