بررسی نقش و کارکرد قلعه های قزوین و گیلن در سده های میانه تاریخ ایران(باتأکید بر قلعه های اسماعیلیان نزاری)
چکیده
مقر فرماندهی اسماعیلیان نزاری در ایران، در نواحی الموت و رودبار و همچنین گیلان و دیلمستان، قلعه هایی بودند که یا توسط خود آنان بنا شده بود و یا به انحاء مختلف به دست آمده بود. از این روی این قلعه ها نقش مهمی در حیات سیاسی-اجتماعی نزاریان داشتند. قلعه های اسماعیلی در ایران در چند ناحیه پراکنده است. شناختن این قلاع و محل هریک از آنها و حوادثی که در آنها پیش آمده، از نقطه نظر تاریخی و جغرافیای تاریخی ضروری است. این قلعه ها علاوه بر آنکه مرکز حکومت بود کارکردهای گوناگون و مهم دیگری نیز داشت. با توجه به اهمیت موضوع و در نظر گرفتن این مسأله که در تحقیقات مربوط به اسماعیلیان و قلعه های آنان بیشتر به مسائل باستان شناسی و موقعیت جغرافیایی آنها توجه شده است، هدف این پژوهش که بر اساس پژوهش کتابخانه ای و به روش توصیفی – تحلیلی صورت گرفته، پاسخ به این پرسش است که قلعه هایی که نزاریان در مناطق قزوین و گیلان در اختیار داشتند چه نقش و کارکردی داشتند؟ بررسی کارکردهای متفاوت این قلاع در مناطق قزوین و گیلان از جهات سیاسی، نظامی، اقتصادی و فرهنگی، با توجه به منابع موجود در این دوره از تاریخ، مواردی است که در پاسخ به این پرسش داده است.