شادی و شادابی از منظر دین

اعظم ابراهیمی

چکیده

شادی جلوه ای از حیات انسانی می باشد، شادابی انگیزه زندگی، کار، تلاش و فعالیت است. این هر دو مطلوب انسان ها است. انسان ها پیوسته دوست دارند کسالت و خمودی را از خود دور کنند و با میل و رغبت به دنبال کار، تلاش و زندگی بروند؛ می خواهند شاد باشند و با کسانی هم که برخورد می کنند شاد و مثبت اندیش باشند. با توجّه به این نکته که انسان از بدو تولّد تا آخرین لحظات عمر برای زندگی بهتر به این دو، نیاز دارد و دین اسلام نیز دین حیات و زندگی بشر است و نیازهای بشر را در نظر گرفته است؛ این پژوهش تلاشی در جهت معرّفی این دو از دیدگاه قرآن و حدیث است. واژه ی فرح به معنای شادی در آیات و روایات بکار رفته و به 2 دسته ممدوح و مذموم تقسیم شده است. واژه ی نشاط به معنای سرحالی در قرآن بکار نرفته امّا می توان از لا به لای آیات و مفاهیم متناظر و متقابل بدست آورد که شادی و نشاط در تمام امور مادی و معنوی مَدّنظر دین بوده است. در این راستا ابتدا به تعریف واژگان و لغات مترادف پرداخته شده است. سپس این دو واژه و عوامل آن از نظر روان شناسی بررسی شده اند. شناسایی این دو واژه و عوامل آن از نظر دین که مدّنظر اصلی این پژوهش بوده به تفصیل بحث شده اند. آنگاه جلوه هایی از شادی را توضیح داده و با اشاره به الگوهای شادی و شادابی از قرآن اشاره کرده، به نقش شادی و شادابی در زمینه های مختلف پرداخته ایم. در پایان موانع شادی و شادابی را از منظر دین بررسی کرده ایم.

اساتید راهنما و مشاور

فتح الله نجارزادگان، ناصر رفیعی