بررسی سبک شناختی سروده های کردی شاعران کرمانشاه (با تکیه بر اشعار سیّد یعقوب ماهیدشتی، شامی کرمانشاهی، پرتو کرمانشاهی و قصری)
چکیده
زبان کردی، زبانی است غنی و ادبیّات برآمده از آن، پربار و فاخر. برای شناخت ارزش ها و ویژگی های شاخص شعرکردی لازم است تا کاوش هایی در این زمینه صورت گیرد. در این پژوهش سعی شده تا با بررسی آثار چند شاعر کرد کرمانشاهی(سیّد یعقوب ماهیدشتی، شامی کرمانشاهی، پرتو کرمانشاهی و قصری) در سه سطح زبانی، ادبی و فکری، ویژگی های این نوع ادبیّات از جنبه های گوناگونی چون جهان بینی و درون مایه، فرآیندهای آوایی، وزن، عناصر ادبی، کاربرد لغات بیگانه، استفاده از کلمات فارسی، کهنگی زبان و کاربرد کلمات سره و... تحلیل گردد. پس با تحقیق پیرامون پیشینه ی تاریخی قوم کرد، زبان و ادبیّات کردی و بررسی آثار شاعران مذکور، مشخّص شد که شعر کردی از نظر آوایی بیشتر تابع فرم و هنجار بوده و از نظر عناصر ادبی از آرایه های جناس و تشبیه بهره ی بیشتری برده است. شعرکردی در اساس مبتنی بر وزن هجایی است؛ هر چند که به وزن عروضی نیز توجّه دارد. از لحاظ درون مایه، مسائلی چون عشق، جبر، تمایلات ناسیونالیستی و مضامین سیاسی و اجتماعی، جایگاه وسیع تری را به خود اختصاص داده است. گزینش واژگان در آثار شاعران کرد رویکرد متفاوتی دارد. برخی در استفاده از کلمات بیگانه به ویژه کلمات عربی افراط کرده اند. برخی دیگر سعی کرده اند تا حدّ زیادی از لغات فارسی به جای کردی استفاده کنند. در مقابل، گروه دیگر کوشیده اند تا به هر نحو از کلمات سره و کهن کردی بهره گیرند