اثرناهمگونی های افقی و قائم بر روی انتشار امواج آکوستیک در دریای عمان (محدود? تنگه هرمز)

محمد اکبری نسب

چکیده

دریا محیطی پویا و دائما" در حال تغییر است هر کدام از پدیده های دریایی دارای خصوصیات منحصر به فردی دارند. جریان ها، امواج داخلی و تلاطم ها کوچک مقیاس، لایه بندی افقی و نیز پدیده های دیگر همچون جریان نفوذی، بر تغییرات افقی و قائم سرعت صوت اثر دارند. در این مطالعه در ابتدا بانک اطلاعات پارامترهای هیدروفیزیکی اندازه گیری شده و رسوبات دریای عمان در محیط gis گردآوری گردیده و تغییرات فصلی این داده ها به صورت سه بعدی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. با استفاده از داده های اندازه گیری شده، کانال های صوتی عمیق در دریای عمان شناسایی می شود. نتایج نشان می دهد، که اکثر این کانال ها در اعماق بین 1600 تا 1800 متری در سواحل جنوبی دریای عمان قرار دارند. با بررسی تغییرات سه بعدی و نیم رخ های افقی دریای عمان، مشخص می شود که جریان خروجی از خلیج فارس به دریای عمان باعث ایجاد ناهمگونی افقی در محیط خواهد شد. این پدیده باعث وارونگی نمایه های قائم دما و شوری می شود، و در نتیجه باعث وارونگی نیمرخ سرعت صوت خواهد شد. در این تحقیق، برای بررسی اثر ناهمگونی افقی بر روی نحو? انتشار صوت از روش تئوری پرتو (در دو حالت وابسته به برد و مستقل از برد) استفاده می شود. همچنین همانندسازی جریان نفوذی در آزمایشگاه و اثر آن بر روی افت و خیزهای سیگنال آکوستیکی در دو فرکانس khz50 و khz120 مورد بررسی قرار می گیرد. در ضمن از روش تئوری پرتو برای بررسی اثر ناهمگونی های قائم بر روی انتشار صوت ناشی از پدیده تغییرات ریز مقیاس استفاده شده است. این مطالعه نشان می دهد که جریان نفوذی و ساختار ریز قائم سرعت صوت باعث تغییرات در شکل، دامنه، تا خیر زمانی، فشار آکوستیکی و افت و خیزهای سیگنال خواهد شد. به طور مثال، وجود ساختار ریز قائم باعث پخش انرژی صوتی و کاهش مکان های تاریک می شود. در ضمن در این مطالعه با استفاده از روش عددی کواردیچر، معادله موج آکوستیکی حل گردید. و برای صحت سنجی مدل از دو مثال معتبر در پیشینه تحقیق استفاده شد و نتایج بدست آمده تطابق بسیار خوبی با این دو مثال را نشان می دهد.

اساتید راهنما و مشاور

عباسعلی بیدختی، مسعود صدری نسب، وحید چگینی، محمد مهدی زاده