بررسی تأثیر مسئله نمایندگی بر روی رفتار چسبندگی هزینه ها در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با تاکید بر نقش حاکمیت شرکتی
چکیده
پژوهش های اخیر بیانگر این است که هزینه ها رفتار نامتقارن دارند، یعنی میزان کاهش هزینه ها به هنگام کاهش فروش، کمتر از میزان افزایش هزینه ها به هنگام همان میزان افزایش فروش است. این رفتار نامتقان هزینه ها به چسبندگی هزینه معروف شده است. یکی از دلایلی که می تواند بر چسبندگی هزینه ها تأثیرگذار باشد انگیزه شخصی مدیران است که از مسئله نمایندگی نشأت می گیرد. چسبندگی هزینه ها زمانی روی می دهد که به هنگام کاهش تقاضا، مدیران برای اجتناب از هزینه های تعدیل، تصمیم به حفظ منابع بلااستفاده می گیرند و گاهی نوعی هزینه های نمایندگی ایجاد می شود. لذا، در این پژوهش تأثیر مسئله نمایندگی بر چسبندگی هزینه ها بررسی شد. از جریان نقد آزاد، دوره تصدی گری و افق دید مدیرعامل به عنوان متغیرهای مسئله نمایندگی استفاده شده و تعداد 142 شرکت در دوره زمانی 1383-1389 به عنوان نمونه آماری انتخاب گردیدند که مجموعأ تعداد 994 سال- شرکت را ایجاد می کردند. برای آزمون فرضیات پژوهش از رگرسیون چند متغیره با استفاده از داده های تلفیقی به روش حداقل مربعات تعمیم یافته با وزن دهی به مقاطع استفاده شد. یافته های پژوهش نشان می دهد رابطه ی مثبت و معناداری بین مسئله نمایندگی و چسبندگی بهای تمام شده کالای فروش رفته، چسبندگی هزینه های فروش، عمومی و اداری وجود دارد. به طور کلی، نتایج حاکی از این است که چسبندگی هزینه ها رابطه ی مثبت و معناداری با مسئله نمایندگی دارد. همچنین، نتایج پژوهش نشان می دهد، در شرکت هایی با سازوکارهای حاکمیت شرکتی قوی، رابطه مثبت بین چسبندگی هزینه ها با مسئله نمایندگی کاهش می یابد. این نتایج بیانگر این است که سازوکارهای حاکمیت شرکتی نقش موثری در مهار انگیزه مدیران بازی می کنند.