مدیریت منابع آبی مشترک با تاثیر دخالت دولت با استفاده از تئوری بازی ها
چکیده
آب یکی از مولفه های مهم در حفظ تعادل و پایداری اکوسیستم و محیط زیست است. افزایش روز افزون نیازهای آبی از یک سو و محدودیت منابع آبی از سوی دیگر امکان بهره برداری، تخصیص و مدیریت این منابع را با چالش های جدی مواجه کرده است. این مسائل موجب شده تا نحوه ی مدیریت و بهره برداری از این منابع، همواره مورد توجه محققان قرار گیرد. متدهای مختلف کمی و کیفی برای مدیریت منابع آبی مشترک پیشنهاد شده است. یکی از این روش ها، روش تئوری بازی هاست. هدف از انجام این تحقیق مدیریت یک منبع آبی مشترک با استفاده از تئوری بازی ها می باشد. ما یک مثال ساده از یک دریاچه را به عنوان یک منبع آبی مشترک در نظر گرفتیم که در بین دو استان مشترک است. استان ها ذی نفعان دریاچه هستند و دریاچه به دلیل عدم همکاری آن ها در حال نابودی است. برای تغییر شرایط بازی، دولت به عنوان بازیکن سوم وارد بازی شد. دولت در تلاش است با ایجاد انگیزه، بازیکنان را تشویق به همکاری نماید و وضع موجود را به نفع سیستم (بهبود شرایط دریاچه) تغییر دهد. بازی میان بازیکنان در دو حالت ایستا و پویا مورد بررسی قرار گرفت. برای هر کدام از بازیکنان دو استراتژی تعریف شده و نقطه تعادل بازی با توجه به استراتژی بازیکنان بدست آمده است. در بازی ایستا، یک تعادل در سطح بهره وری پایین در شرایط عدم همکاری بدست می آید. بازی پویای میان بازیکنان به مراتب بهتر از بازی ایستا صورت می گیرد و یک تعادل در سطح بهره وری بالا در شرایط همکاری میان بازیکنان بدست می آید. تکرار بازی موجب افزایش اعتماد در بین طرفین و راه حل بهینه پارتو خواهد شد و به طریقی، اهداف تمامی بازیکنان تامین می شود. اگرچه، در درگیری های دنیای واقعی ممکن است بخش ها فرصت تکرار بازی را برای فهمیدن قابلیت اعتماد بازیکنان دیگر نداشته باشند، که فرستادن نشانه هایی روشن برای همکاری برای رسیدن به تصمیم پارتو بهینه مفید خواهد بود. نتیجه بازی نشان می دهد که چگونه می توان با ایجاد فرصت اعتماد در بین بازیکنان با تکرار بازی برای تغییر اولویت ها و جابجایی نقطه تعادل بازی، بازی را از شرایط عدم همکاری به همکاری تبدیل کرد. در این بازی، مشوق مثبت دولت (ارائه تسهیلات) در طول تکرار بازی باعث ایجاد انگیزه همکاری در بین بازیکنان و سبب افزایش آگاهی آن ها شد. تغییر اولویت بازیکنان از منافع شخصی به منافع جمعی به نفع سیستم، سبب نجات دریاچه شد.