بررسی سازوکار جایگزینی توده گرانیتوئیدی بوئین-میاندشت با استفاده از روش بررسی ناهمگنی پذیرفتاری مغناطیسی (ams)
چکیده
توده گرانیتوئیدی بوئین- میاندشت با وسعت تقریبی 40 کیلومتر مربع که در شمال جاده بوئین میاندشت -الیگودرز رخنمون دارد، در داخل سنگهای متاپلیتی درجه پایین تا متوسط تریاس بالایی- ژوراسیک زیرین زون سنندج - سیرجان جای گرفته است. این توده نفوذی دارای ترکیب دوگانه بوده، از یک قطب گوشتهایی با ترکیب گابرو – دیوریت، و یک قطب پوستهایی با ترکیب آلکالی فلدسپار گرانیت تا لوکوگرانیت تشکیل شده است. برای اولین بار مطالعه ناهمگنی پذیرفتاری مغناطیسی این توده، در 65 ایستگاه و به کمک 225 مغزه جهتدار بررسی گردید. مطالعات انجام شده بر مبنای مقادیر پذیرفتاری اندازهگیری شده، نشان داد مقدار متوسط km بر حسب siµ برای گروههای سنگی بارز این توده بدین قرار میباشد: گابرو- دیوریتها (769)، آلکالی فلدسپار گرانیتها (158)، گرانیتهای ریز دانه (120)، گرانیتهای درشت دانه (166) و لوکوگرانیت (34). مقدار km برای ترکیب فلسیک غالب این توده از siµ 500 کمتر بوده و در نتیجه، این توده در گروه گرانیتوئیدهای پارامغناطیس (µsi 500>km>0) قرار میگیرد، این نوع از گرانیتوئیدها معادل سری ایلمنیت (نوع s) می¬باشند. بیوتیت مهمترین حامل رفتار مغناطیسی در این سنگهاست. دامنه تغییرات ناهمگنی مغناطیسی (p) بر حسب درصد در این توده بین 1 تا 15 متغیّر است. آلکالی فلدسپار گرانیتها و گابرو- دیوریتها، به ترتیب دارای بیشترین و کمترین مقادیر p هستند. بین شدت دگرشکلی و ناهمگنی پذیرفتاری مغناطیسی تقریباً ارتباط مستقیم و مثبتی وجود دارد. میزان تغییرات پارامتر شکل (t) بین 0/43- تا 0/85 در تغییر است. حدود 75 درصد از نمونهها دارای t مثبت بوده و بیضوی مغناطیسی کلوچهای نشان می¬دهند. این امر نشانگر غالب بودن برگوارگی در این توده است. وضعیت کلی خطوارههای طیف فلسیک این توده دارای میانگین º 04/ º 183 و قطب برگوارگی کلی آن دارای مشخصات º54/ º 268 میباشند. قطب مافیک این توده نیز دارای خطوارگی میانگین º32/ º016 میباشد و مشخصات قطب برگوارههای مغناطیسی آنها برابر º48/ º181 میباشد. با توجّه به اصول مطالعه فابریکهای مغناطیسی، از جمله میل کم خطوارهها و شیب کم برگوارههای مغناطیسی تودة گرانیتوئیدی بوئین- میاندشت به صورت یک سیل بزرگ جای گرفته است. جایگیری این تودة نفوذی در یک پهنه برشی راست¬بر انجام شده است. خاستگاه ساختاری تودة گرانیتوئیدی بوئین- میاندشت فضای کششی به وجود آمده در یک رژیم ترافشارشی می¬باشد. مطالعه دقیق مقاطع نازک تهیه شده نشان داد که: 1- ریزساختهای ماگمایی در بیشتر قسمتهای این توده نفوذی مشاهده میشوند.2- ریزساختهای ساب ماگمایی در قسمتهای شمالی، شمال‌غرب و به مقدار کمتر در قسمت جنوبی توده حضور دارند، 3- ریزساختهای ساب سالیدوس حالت جامد دمای بالا نسبت به سایر ریزساختهای این توده از فراوانی کمتری برخوردارند، 4- ریزساختهای حالت جامد دمای پایین در حواشی توده و قسمتهای شمال و شمال‌غرب توده دیده میشوند، 5- میلونیتها نیز در مناطق مرکزی و به سمت شمال و شمال‌غرب منطقه مشاهده میشوند. تمرکز شدت دگرشکلی در قسمتهای شمال و شمال غرب این توده را، میتوان به وجود زونهای برشی و گسلخوردگی در این نواحی نسبت داد. ریزساختهای ماگمایی و حالت جامد دمای بالا همزمان با جایگیری توده، و ریزساختهای حالت جامد دمای پایین پس از جایگیری توده تشکیل شدهاند و متأثر از تنشهای تکتونیکی بعدی میباشد.