پایان‌نامه

تبعیت شرط از عقد

چکیده

چکیده: در این پایان نامه به بررسی ماهیت شروط ضمن عقد،رابطه آن با عقد و مفهوم و آثار تبعیت شرط از عقد پرداخته می شود. از این رو ابتدا تشخیص ماهیت شروط ضمن عقد را مد نظر قرار می دهیم زیرا تشخیص این امر می تواند پاسخ سوالات مختلف راجع به شروط ضمن عقد را روشن سازد ؛ سوالاتی همچون لزوم یا عدم لزوم رعایت شرایط اساسی صحت عقد در مورد شرط ضمن عقد. از آنجا که شرط حاصل تلاقی دو اراده است می توان شرط را ذاتاً نوعی قرارداد تلقی کرد ؛ لیکن قراردادی که برای تحقق نیازمند این است که ضمن عقود دیگر قرار گیرد. به همین دلیل شرط ضمن عقد توافقی تبعی و وابسته تعریف می گردد که بنا بر نظر متعاقدین، به عقد ضمیمه می شود. از سوی دیگر درج شرط، ضمن عقد موجب ایجاد رابطه ای میان این دو ماهیت می شود که بر اساس آن، هر دو آنها تحت تاثیر یکدیگر قرار می گیرند. در خصوص اینکه چه رابطه ای میان عقد و شرط وجود دارد نظرات مختلفی مطرح شده است.برخی از این نظرات شرط را قیدی برای عقد تلقی می کنند که طرفین تحقق عقد را بدون تحقق شرط نمی پذیرند. مورد دیگر این است که شرط جزئی از عوضین تلقی شده که در مقابل آن بخشی از ثمن یا مثمن قرار گرفته در حالی که براساس نظر دیگر شرط اثری همچون سایر آثار ناشی از عقد محسوب می شود که با انضمام شرط به عقد به سایر آثار عقد افزوده می شود. تمام این نظرات در این موضوع مشترکند که با درج شرط ضمن عقد، این دو ماهیتی واحد را تشکیل می دهند.این در حالی است که برخی معتقدند، شرط و عقد به لحاظ ماهوی متفاوت هستند و تراضی را حاصل جمع این دو می دانند. چنانکه برخی شرط را قراری مستقل می دانند که ضمن قرار دیگر واقع شده ؛ به عبارت دیگر عقد را ظرف شرط تلقی می کنند. از طرف دیگر برخی برای شرط اثر تعلیقی قائل شدند که با درج آن، تاثیر عقد به تحقق شرط منوط می شود. در بخش آخر به این موضوع می پردازیم که وقتی ماهیتی تبعی و فرعی هم چون شرط به عقد ضمیمه می شود به اشکال گوناگون تحت تاثیر آن عقد قرار می گیرد.به این صورت که اگر عقد باطل یا منحل شود،شرط نیز باطل یا منحل خواهد شد زیرا نمی توان برای شرط وجود حقوقی مستقل از عقد تصور کرد،نتیجه اینکه شرط به تبعیت از عقد بی اثر می شود.

اساتید راهنما و مشاور

سید یونس نورانی مقدم

پایان‌نامه‌های مشابه

  • تبعیت شرط از عقد و استثنائات آن از دیدگاه فقهی حقوقی

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه فردوسی مشهد - دانشکده الهیات و معارف اسلامی شهید مطهریکیمیاالسادات وهاب زاده موسوی

    تبعیت یکی از مفاهیم محوری حقوق خصوصی است و درک مفهوم آن برای شناخت بسیاری از عقود و روابط حقوقی ضروری می نماید. آشکار است که مفهوم تبعیت، نقشی محوری در فقه و حقوق داشته و هرگونه تحقیقی در این زمینه بدون شناخت مفهوم، معیار و آثار تبعیت، تحقیقی ناتمام خواهد بود. مسئله اثرپذیری شرط

  • شرط ضمن عقد تنصیف دارایی زوج در عقد نکاح دائم

    پایان‌نامه۲۰۱۲وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه پیام نور - دانشگاه پیام نور استان تهران - دانشکده حقوقحبیب الله خوانساری

    موضوع تحقیق، بررسی نفوذ یا عدم نفوذ شرط تنصیف دارایی زوج درضمن عقد نکاح است که به عنوان یکی از شروط ضمن عقد، به صورت فرم چاپی در قباله های نکاح به امضاء زوجین می رسد.اهمیت شروط ضمن عقد به ویژه شروط ضمن عقد نکاح بر کسی پوشیده نیست .مضافاً این که افزایش روزافزون مراجعات به محاکم و

  • شرایط عمومی صحت شرط ضمن عقد

    پایان‌نامه۲۰۱۱وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه گیلان - دانشکده علوم انسانیسیده حدیثه تندکار بالاجورشری

    شرط ضمن عقد، تعهدی است که ضمن عقد دیگری درج می گردد و در اثر این امر وابستگی و رابطه بین آن دو پیدا می شود، که شرط صورت تعهد تبعی به خود می گیرد و جزء مورد معامله اصلی می شود. آنچه به عنوان شرط ضمن عقد شهرت یافته، شرط در معنای التزامی است که ضمیمه تعهدات اصلی عقد دیگر قرارگرفته و

  • شروط ضمن عقد نکاح با تکیه بر شرط عندالاستطاعه بودن مهریه

    پایان‌نامه۲۰۱۰وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه علامه طباطباییراحله کردکردستانی

    در تمام قراردادها موعد انجام تعهدات قراردادی و زمان ایفای تعهد معین می باشد اما در دو بند اضافه شده در عقدنامه ها که یکی از آنها مربوط به عندالاستطاعه بودن مهریه می باشد، زمان انجام تعهد زوج مجهول عنوان شده و زوجه زمانی قادر به مطالبه مهریه می باشد که استطاعت زوج را به اثبات برسا

  • ماهیّت و آثار درج شرط در ضمن عقد

    پایان‌نامه۲۰۱۱وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه علامه طباطبایینادر ولایی

    شروط ضمن عقد به عنوان تکمیل کننده‏ی آثار عقود از اهمیّت بسزایی برخوردار است؛ از این حیث شناختی صحیح از ماهیّت شرط در تمامی مسائل مربوط به شروط ضمن عقد لازم است که موجب تبیین بهتر احکام شروط ضمن عقد و تشخیص آن از دیگر اجزاء عقود به خصوص در عقود غیر معیّن می‏شود. نهاد شرط ضمن عقد م

  • شرط ذخیره مالکیت در عقد بیع در حقوق ایران با رویکردی به حقوق فرانسه

    پایان‌نامه۲۰۱۵دانشگاه آزاد اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی - دانشکده ادبیات و علوم انسانیزهرا آقابابا

    در قراردادهای معوض مانند بیع با انعقاد عقد در بعضی از سیستم های حقوقی با تسلیم کالا مالکیت به مشتری منتقل می شود. فروشنده در مواقعی که ثمن در زمان انعقاد عقد پرداخت نمی شود تضمیناتی جهت وصول ثمن و انجام تعهدات مشتری در عقد قرار می دهد. شرط ذخیره مالکیت که انواع گوناگونی دارد و ای

اسناد مشابه

  • تبعیت شرط از عقد در لزوم و جواز

    مقاله۲۰۰۲متین (امام خمینی و انقلاب اسلامی)سید حسن عاملی

    چکیده: مقالة حاضر ، تلاشی است در جهت بررسی و تبیین چگونگی تبعیت شرط ضمن عقد؛ به این معنا که شرط علی‌الاطلاق، باید از لزوم و جواز عقد تبعیت کند یا اینکه می‌توان ماهیتی مستقل از عقد برای آن قائل شد. نگارنده برای بررسی تفصیلی بحث، ابتدائا شروط را به دو دسته کلی شروط دارای التزام مست

  • رابطه شرط و عقد از دیدگاه محقق خویی

    مقاله۲۰۲۶پژوهشنامه حقوق اسلامیسیدمحسن سلطانی

    تحلیل رابطه شرط و عقد، از مباحث بنیادین برای استنباط احکام شرط است. برخی شرط را جزء واقعی عقد، برخی جزء لبّی عقد، گروهی قید عقد و بعضی عقد را ظرف شرط دانسته‌اند. فقیه امامی معاصر، آیت‌الله سیدابوالقاسم خویی (ره) معتقد است که شرط می‌تواند دو نوع رابطه با عقد داشته باشد: (1) تعلیق

  • شرط مستقل از عقد؛ مطالعۀ تطبیقی در فقه اسلامی و حقوق فرانسه بر مبنای اصلاحات قانون مدنی

    رابطۀ شرط با عقد و حدود تبعیت آن از عقد اصلی یکی از مباحث مهم شروط ضمن عقد است. از مادۀ 246 ق.م.ا. این‌گونه استنباط می‌شود که شرط ضمن عقد از هر جهت تابع عقد بوده، درصورتی که عقد اصلی به سببی از اسباب قانونی یا ارادی منحل شود، شرط ضمن آن نیز زایل می‌گردد. در فقه اسلامی نیز ظاهراً

  • امکان‌سنجی فسخ شرط ضمن عقد با وجود بقای عقد

    مقاله۲۰۲۵پژوهشنامه حقوق اسلامیمحمدهادی جواهرکلام، سیدفاضل سیدی

    در پژوهش حاضر، امکان‌‌سنجی فسخ شرط ضمن عقد علی‌‌رغم بقای عقد مورد مطالعه قرار گرفته است؛ پرسش اصلی جستار این است که چنان‌چه از ناحیه شرط ضرری متوجه یکی از طرفین باشد، آیا او می‌‌تواند شرط ضمن عقد را فسخ نموده و عقد را باقی گذارد؟ در این صورت، اثر فسخ شرط بر سرنوشت عقد چه خواهد بو

  • تأثیر «بطلان» و «انحلال» عقد بر شرط ضمن آن؛ تدارک قاعده برای «استقلال شرط از عقد» از منظر حقوق اسلامی و رویه قضایی

    مقاله۲۰۲۳تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقیقاسم محمدی، محمدهادی جواهرکلام، مرتضی جمالی

    در این مقاله، تأثیر بطلان و انحلال عقد اصلی بر شرط ضمن آن، با تأکید بر فقه امامیه با مطالعه در حقوق ایران و حقوق تطبیقی مورد بررسی قرار گرفته است. هدف از انجام پژوهش حاضر، تدارک قاعده برای شرط مستقل از عقد بود و با این سؤال روبهرو بودیم که آیا شرط در هر صورت در مرحله ایجاد و بقا

  • اثر عقد بر شرط از حیث لزوم و جواز: مطالعه تطبیقی فقه امامیه و حقوق ایران و مصر

    مقاله۲۰۲۵مطالعات تطبيقي حقوق كشورهاي اسلامياحمد صابری مجد، مهدی میری، محمدرضا خدرویسی، رضا محمدی

    در خصوص تأثیر عقد بر شرط و تبعیت یا عدم تبعیت تعهد تبعی، دیدگاه‌های مختلفی وجود دارد. مشهور فقهای امامیه، قائل به تبعیت شرط از عقد از حیث لزوم و جواز هستند؛ بنابراین، شرط جایز ضمن عقد جایز، الزام‌آور نیست. در مقابل، برخی دیگر شرط را تا پایان حیات حقوقی قرارداد، لازم‌الوفا دانسته‌