پایان‌نامه

نشانه شناسی ادبی شخصیتهای داستان حضرت موسی(ع) در قرآن مجید

راضیه رستمی نیا

چکیده

نشانه شناسی ادبی ابزار فنی/ تحلیلی است که پا را از معنی شناسی و زبان شناسی فراتر نهاده است اما در عین حال در گام های اولیه خود لاجرم از حوزه معنی ثابت فرهنگ لغتی و زبانی به سمت تولید معنا و نشانه رهنمون می شود. نقد ادبی نشانه شناسی در طی جریان مسیر خود نشانه هایی تولید می کند یا نشانه هایی را تغییر می دهد که در پی آن دنیایی دگر با نشانه/ معناهایی بی شمار و متفاوت جریان می یابد و همین امر موجب سیالیت و پویایی نشانه شناسی ادبی نسبت به زبان شناسی است. شخصیتهای داستان حضرت موسی هماره در دو سوی متضاد با یکدیگر در ارتباط و تقابل هستند مانند شخصیت فرعون و موسی یا شخصیت هارون و هامان یا شخصیت عصای در دست موسی با شخصیت عصایی که در دست ساحران قرار دارد. تضاد شخصیتی آنها در دو سطح ایدئولوژیک و عملکردی مشاهده می شود. اختلاف آنها به اختلاف ماهوی مبداء و مقصد دو قطب مخالف اشاره می کند.تغییر ماهوی برخی شخصیت ها مانند عصا از دیگر ویژگی های نشانه ای شخصیت ها است. دگرگونی ساختاری و ماهوی عصای بی جان به موجودی جاندار، تقابل این شیء بی جان با عصای ساحران وهمچنین تغییر ساحران به مومنان، نشانه ی تضاد دو حزب مخالف است. از طرفی در نشانه شناسی نام شخصیت ها نکته جالب توجه همسویی و هماهنگی نام اغلب شخصیت ها با سطح مدلولی آنهاست از جمله نام فرعون یا موسی یا نام مادر و خواهر موسی یا همسر فرعون.

اساتید راهنما و مشاور

علی باقر طاهری نیا، فرامرز میرزائی

پایان‌نامه‌های مشابه

  • بررسی جلوه های تصویری خیر و شر در تصویرسازی های داستان حضرت موسی(ع) بر مبنای قرآن در آثار تصویرگران معاصر ایران (1360/1390)

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه شاهد - دانشکده هنرمریم ناهیدی

    آنچه که ذهن بسیاری از متفکران را همواره به خود مشغول نموده است، تربیت اخلاقی انسان است. نکته ای که کیفیت زندگی انسانها و موجودات زنده دیگر را در کنار هم و در جهت حفظ محیط زیست خود، بهبود می بخشد، رعایت نکات اخلاقی است. مسائل اخلاقی در هر زمان از اهمیت فوق العاده ای برخوردار بوده،

  • تحلیل ابعاد اعتقادی داستان حضرت موسی(ع) در قرآن

    پایان‌نامه۲۰۱۱دانشگاه تربیت معلم - تبریز - دانشکده الهیاتمحمد بستان افرور

    یکی از شیوه‏های بیانی قرآن‏ کریم، برای تبیین حقایق و معارفش، استفاده از اسلوب قصه است. قصص قرآن، به عنوان یکی از مولفه‏های کتاب وحی، از نظر محتوا و هدف، شامل هم? حکمتهای نزول وتوأم با هدفمندی و همسو با غرضی است که آن را دنبال می کند و حاوی پیامهای مهم اعتقادی، تربیتی و سنتهای تار

  • بررسی نظام طرح داستان حضرت موسی (ع) در قران

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه فردوسی مشهد - دانشکده الهیات و معارف اسلامی شهید مطهریرخساره قوسی

    هدف اصلی قرآن از نقل قصه ها و داستان هایش گذراندن انسان از گذرگاه تاریک و ترسناک و رساندن او به سرزمین روشنایی و هدایت است.منتهی، ضمن تعقیب آن هدف اصلی، گاه مناسبتی ایجاد می کند که داستان برگزیده یی به اندازه و شیوه ی متناسب و با زیبایی هنری راستین، ایراد شود. لیکن نه بر اساس خیا

  • تحلیل فراوانی داستان حضرت موسی علیه السلام در قرآن

    پایان‌نامه۲۰۱۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه معارف اسلامی قمروح الله دهقانی

    در قرآن کریم فرازهایی از سرگذشت و عملکرد اقوام پیشین بیان شده است که مهم ترین آنها، داستان موسی (ع) و بنی اسرائیل است. این داستان به جهت فراوانی و پر تکرار بودن آن از اهمیت بیشتری برخوردار است. پدیده تکرار از آغاز توجّه متکلّمان، ادیبان، مفسران، و دیگر دانشمندان اسلامی را به خود

  • تحلیل تناسب آیات در قرآن کریم(مطالعه موردی داستان حضرت موسی(ع))

    پایان‌نامه۲۰۱۴وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم - دانشکده علوم قرآنی کرمانشاهسمیه شاهملکی

    قرآن کریم از تناسب و هماهنگی میان آیات و سوره ها برخوردار است. داستان های قرآنی نیز از این ویژگی برخوردارند. تناسب در داستان حضرت موسی(ع) با آیات قبل و بعد و همچنین سوره هایی که در آن ها این داستان آمده است؛ نیز مشهود است.

  • نشانه شناسی ادبی شخصیت زنان در قرآن کریم

    پایان‌نامه۲۰۱۲وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه بوعلی سینا - دانشکده ادبیات و علوم انسانیزهره حیدری

    زبان، مجموعه نشانه های لفظی و کلمات، زیر مجموعه های آن می باشد که به واسطه قرار گرفتن در موقعیت و سیاق کلامی خاص معنا پیدا کرده و دلالت معنایی خواهد یافت. متن ادبی به واسطه ویژگی های خاصّ هنری و برخورداری از مختصات متن ادبی ممتاز، دارای دلالت های نشانه شناختی است، به گونه ای که گ

اسناد مشابه

  • داستان حضرت موسی (ع) در سوره طه از منظر نشانه شناسی

    مقاله۲۰۱۳کتاب قیممحمد رحیمی خویگانی، نصرالله شاملی

    داستان های قرآنی به عنوان یکی از بی شمار اعجازهای زبانی قرآن ، به فراخور حال مخاطب در مقاطع مختلف توسط الله جل شأنه روایت شده اند. این راوی توانا هر داستانی را برای منظوری خاص و در جهت هدفی مشخّص، ذکر می کند و از مخاطب خود می خواهد که در آن تدبّر کند. ضرورت این تدبر، عاملی شد تا

  • کارکرد شناسی ساختار تکرار در تصویرپردازی های قرآن (مطالعه موردی داستان حضرت موسی(ع))

    مقاله۲۰۱۴فصلنامه پژوهش های ادبی - قرآنیرضا امانی، رخساره خدا دوستی، فاطمه لاهوتی یگانه

    خداوند متعال مفاهیم و حقایق والا و قدسی را در قالب متن قرآن کریم بر پیامبر اسلام(ص) وحی نموده است. در طی این فرایند جهت بهره­مندی وهدایت بشریت، بخشی از این مفاهیم در قالب داستانهای پیامبران بیان شده است. تصویرپردازی ها و جنبه های هنری و زیبا شناختی گنجانده شده در این داستان ها چن

  • کارکرد شناسی ساختار تکرار در تصویرپردازی های قرآن (مطالعه موردی داستان حضرت موسی(ع))

    مقاله۲۰۱۴پژوهش های ادبی - قرآنیرضا امانی، رخساره خدا دوستی، فاطمه لاهوتی یگانه

    خداوند متعال مفاهیم و حقایق والا و قدسی را در قالب متن قرآن کریم بر پیامبر اسلام(ص) وحی نموده است. در طی این فرایند جهت بهره‌مندی وهدایت بشریت، بخشی از این مفاهیم در قالب داستانهای پیامبران بیان شده است. تصویرپردازی ها و جنبه های هنری و زیبا شناختی گنجانده شده در این داستان ها چن

  • «داستان حضرت موسی(ع) در قرآن» (پژوهش رِوایی)

    مقالهدراسات فی العلوم الانسانیهمظهر مقدمی فر, طالب الدکتوراه فی اللغة العربیة وآدابها بالجامعة الاسلامیة فی لبنان علی مهدی زیتون, استاذ فی الجامعة اللبنانیة بلبنان

    خداوند متعال بسیاری از وقایع، و رویدادهای قرآن را در قالب داستان برای بیان اهداف خود بیان نموده است تا بهتر در دل وجان بندگان نفوذ نماید. زیرا داستان وعناصر آن، وسیله ای هستند، که با تصویرگری بی نظیر خود، قوی ترین تأثیر را بر مخاطب خود می گذارند، از این لحاظ شخصیت و شخصیت پردازی

  • نشانه شناسی ادبی شخصیت فرعون در قرآن کریم

    مقالهپژوهش های ادبی - قرآنیمحمد علی عامری، کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه تهران علی باقر طاهری نیا، استاد زبان و ادبیات عربی دانشگاه تهران معصومه شبستری، دانشیار زبان و ادبیات عربی دانشگاه تهران

    نشانه شناسی ادبی شخصیت، شاخه ای از نشانه شناسی در حوزه زبان محسوب می شود، که با استفاده از آن می توان به آگاهی عمیق تر و دقیق تری از دلالت های شخصیت دست یافت. قرآن کریم بعنوان برجسته ترین متن ادبی، سرشار از نشانه های زبانی است، که یکی از این نشانه ها، شخصیت های بسیاری است که در ا

  • نشانه شناسی ادبی شخصیت فرعون در قرآن کریم

    مقاله۲۰۱۶پژوهش های ادبی - قرآنیمحمد علی عامری، علی باقر طاهری نیا، معصومه شبستری

    نشانه شناسی ادبی شخصیت، شاخه ای از نشانه شناسی در حوزه زبان محسوب می شود، که با استفاده از آن می توان به آگاهی عمیق تر و دقیق تری از دلالت های شخصیت دست یافت. قرآن کریم بعنوان برجسته ترین متن ادبی، سرشار از نشانه های زبانی است، که یکی از این نشانه‌‌ها، شخصیت‌های بسیاری است که در