پایان‌نامه

تأثیر نظم در ایجاد انسجام و تناسب معنایی سوره نمل

چکیده

یکی از رویکردهای های موجود در مطالعات قرآنی و تبیین بلاغت قرآن، مبحث نظم و تناسب می باشد. که یکی از جلوه های اعجاز قرآن کریم نیز محسوب می شود. هدف این پژوهش بررسی تأثیر نظم در ایجاد انسجام و تناسب معنایی سوره نمل است. در این پژوهش عوامل موثر نظم همراه با تناسب درونی بین آیات سوره نمل بررسی و ارتباط ساختار بلاغی با محتوا و اهداف سوره مورد بررسی قرار می گیرد. در پایان، تحلیل ساختار روایی، وجوه نظم و تناسب داستان های وارده شده در سوره همچنین بررسی ارتباط ساختار روایی و بلاغی باهم و در نهایت ارتباط تناسب بیرونی بین سوره نمل با دو سوره شعراء و قصص بیان می شود. به همین منظور مهم ترین عوامل ایجاد نظم و تناسب در این سوره استفهام، امر، فاصله، ایجاز، اطناب، تقدیم و تأخیر و ساختار روایی مورد بررسی قرار گرفت. از نتایج پژوهش این است که از میان وجوه نظم، استفهام و اغراض بلاغی آن دارای بیش ترین تکرار هستند و برخلاف استفهام، اسلوب امر موجود در سوره نمل دارای معانی حقیقی، و بیش تر در بخش سوم سوره بعد از اتمام ساختار روایی سوره آمده است. و همچنین ساختار سوره به ویژه ساختار روایی آن بر مبنای ایجاز استوار، و کلمات آن دربرگیرنده قاطعیت همراه با یقین می باشد. و از مجموع 93 آیه سوره 84 آیه آن با فاصله «نون» به پایان می رسد که این علاوه بر تناسب موسیقیای از لحاظ محتوا نیز با مفاهیم آیات نیز متناسب هستند.

اساتید راهنما و مشاور

هومن ناظمیان، زهره ناعمی

اسناد مشابه