پایان‌نامه

اثر تنش خشکی بر عملکرد و اجزای عملکرد پنبه با استفاده از تجزیه بای پلات

احمد کمالی

چکیده

به منظور ارزیابی اثر تنش خشکی بر عملکرد و اجزای آن در پنبه و انتخاب بهترین ژنوتیپ، 14 رقم پنبه در آزمایشی به صورت طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرارطی سال 1391 و تحت دو شرایط آبیاری معمول و تنش خشکی آخر فصل در مزرعه تحقیقاتی مرکز آموزش فنی و حرفه ای شهرستان نهبندان مورد مطالعه و مقایسه قرار گرفتند. ارقام مورد بررسی شامل دلتا پاین 25، n-200، sb35، بختگان، t3-39-84، ورامین، مهر، سای آکرا، شیرپان603، sp731، ارمغان، ساحل، خرداد، اولتان بودند. صفات مورد بررسی شامل روز تا جوانه زنی، روز تا گلدهی، روز تا شروع قوزه دهی، روز تا 50% قوزه دهی، روز تا 90% قوزه دهی، روز تا شکوفایی قوزه، تعداد قوزه در بوته، تعداد شاخه قوزه دهنده، ارتفاع، وزن وش وکیل بودند. ابتدا تجزیه های آماری برای بررسی های فنوتیپی صفات شامل تجزیه واریانس، محاسبه همبستگی های فنوتیپی بین صفات، رگرسیون گام به گام، تجزیه مولفه های اصلی و تجزیه خوشه ای انجام گرفت. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که تاثیر تنش خشکی آخر فصل بر روی صفاتی نظیر ارتفاع بوته، تعداد شاخه زایا، وزن وش و تعداد قوزه در بوته در سطح 1% معنی دار بود. بین ارقام مورد بررسی نیز از نظر تعداد شاخه قوزه دهنده و کیل در سطح 1% تفاوت معنی دار وجود دارد. همبستگی ساده صفات ارتباط مثبت و معنی دار عملکرد (وزن وش) را با صفت تعداد قوزه در بوته در سطح بالای میزان همبستگی ( **0/93 r=) نشان داد. با استفاده از رگرسیون گام به گام صفات تعداد قوزه در بوته و تعداد شاخه قوزه دهنده به عنوان صفات تاثیر گذار وارد مدل شدند که 94 درصد از تغییرات عمکرد را توضیح دادند. در تجزیه به مولفه های اصلی در شرایط نرمال، 4 مولفه اول در مجموع 83 درصد از تنوع را توجیه کردند و در شرایط تنش 3 مولفه اول بیش از 71 درصد تنوع را توجیه نمودند. گروه بندی ژنوتیپ ها با استفاده از تجزیه کلاستر در شرایط نرمال و تنش خشکی به ترتیب 3 و 4 گروه شناخته شد. در تجزیه بای پلات در شرایط بدون تنش صفات تعداد قوزه در بوته و تعداد شاخه قوزه دهنده به عنوان صفات متمایز و نماینده صفات، عملکرد شناخته شد. ارقام ایده آل در این شرایط به ترتیب رقم بختگان، ورامین و t3-39-84 بودند. در شرایط تنش نیز صفات فوق الذکر به عنوان صفات متمایز و نماینده صفات شناخته شدند و به طور کل در بررسی داده ها در دو شرایط تنش خشکی و بدون تنش با استفاده از تجزیه بای پلات صفات تعداد شاخه قوزه دهنده، تعداد قوزه در بوته و ارتفاع به عنوان صفات متمایز و عملکرد به عنوان نماینده صفات معرفی شدند. ارقام ایده آل در این شرایط به ترتیب رقم بختگان، رقم ساحل، رقم t3-39-84 و رقم ورامین بودند. بیشترین عملکرد در شرایط آبی مربوط به رقم بختگان و در شرایط تنش خشکی مربوط به رقم t3-39-84 بود.

اساتید راهنما و مشاور

محمد ضابط، براتعلی فاخری، فروزان حیدری

پایان‌نامه‌های مشابه

اسناد مشابه

  • تجزیه بای پلات صفات تعدادی از ژنوتیپ های پاییزه کلزا (.brassica napus l) در شرایط آبیاری و تنش خشکی

    مقالهتولیدات گیاهیفرنوش ملکشاهی، دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه اصلاح نباتات، دانشگاه تربیت مدرس حمید دهقانی، دانشیار گروه اصلاح نباتات، دانشگاه تربیت مدرس بهرام علیزاده، استادیار پژوهشی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، کرج

    کلزا یکی از گیاهان مهم صنعتی در زمینه تولید روغن می باشد و به دلیل اهمیت آن به عنوان یک دانه روغنی با ارزش و سازگار در مناطق خشک از جمله گیاهانی است که در سال های اخیر بسیار مورد توجه قرار گرفته است. به منظور تعیین روابط بین صفات و صفات وابسته به عملکرد دانه در شرایط آبیاری نرمال

  • تجزیه بای پلات و علیت صفات هیبریدهای مختلف ذرت در شرایط آبیاری عادی و تنش کمبود آب

    مقاله۲۰۲۴دانش کشاورزی و تولید پایدارجمیله سیدزوار، مجید نوروزی، محمد مقدم واحد، سعید اهری زاد

    تجزیه رگرسیون چندگانه و تجزیه علیت عملکرد دانه ذرت با سایر صفات زراعی برای تعیین صفات موثر بر عملکرد دانه و نیز تجزیه اثر متقابل ژنوتیپ×صفت با استفاده از روش GGE بایپلات، برای ارزیابی واکنش هیبریدها در شرایط محیطی عادی و تنش کمبود آب بر اساس صفات مورد ارزیابی و تعیین هیبریدهای پر

  • ارزیابی سه گونه گلرنگ و نتاج f۲حاصل از تلاقی آنها از نظر تحمل به خشکی گیاهچه براساس تجزیه بای پلات

    مقالهتولید محصولات زراعی و باغیرضا شیراوند، r. shiravand college of agric., isf. univ. technol., isfahan, iran.دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان محمد مهدی مجیدی، m. m. majidi college of agric., isf. univ. technol., isfahan, iran.دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان فرشته اقبالی بابادی، f. eghbali babadi college of agric., isf. univ. technol., isfahan, iran.دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان

    تنش خشکی یکی از مهم ترین عوامل محیطی در کاهش رشد، توسعه و تولید گیاهان است. جوانه زنی و رشد گیاهچه یکی از مراحل اصلی زندگی گیاه است که تحمل به خشکی در این مرحله شرط ادامه سایر مراحل به ویژه در کشت دیم است. در این زمینه تنوع ژنتیکی کافی در گونه زراعی گلرنگ محدود بوده و به نظر می ر

  • مطالعه ژنتیکی عملکرد و برخی صفات زراعی در گندم نان با استفاده از بای پلات داده های دای آلل

    مقالهبه نژادی نهال و بذرخداداد مصطفوی، k. mostafavi karaj branch, islamic azad university, karaj, iran.دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرج، گروه زراعت و اصلاح نباتات، کرج محمد ضابط، m. zabet

    به منظور مطالعه ژنتیکی عملکرد و برخی صفات زراعی در گندم نان از بای پلات داده های دای آلل استفاده شد. والدین شامل ارقام گاسکوژن، قدس، گاسپارد، پیشتاز، البرز، طوس و سرداری و دورگ های اصلی حاصل از تلاقی آن ها طی دو سال زراعی (88 – 1387 و 89 – 1388) با استفاده از طرح بلوک های کامل تص

  • غربالگری ژنوتیپ‌های سیاه‌دانه (Nigella sativa L.) از نظر تحمل به تنش خشکی در مرحله جوانه‌زنی با استفاده از تجزیه چندمتغیره

    مقاله۲۰۲۵پژوهشهای بذر ایراناکرم اورکی، احسان شهبازی، کرامت اله سعیدی، فریبا رفیعی

    هدف: این تحقیق، ارزیابی اثر سطوح مختلف تنش خشکی ناشی از پلی اتیلن گلیکول بر مولفههای جوانهزنی، رشد گیاهچه و بنیه بذر 24 ژنوتیپ سیاهدانه به منظور شناسایی ژنوتیپهای متحمل و حساس به تنش خشکی است. روش تحقیق: این پژوهش در قالب آزمایش فاکتوریل با طرح پایه کاملاً تصادفی با سه تکرار در آ

  • تجزیه ژنتیکی و تحلیل گرافیکی تلاقی های دای آلل گندم با استفاده از بای پلات

    مقاله۲۰۲۲تولید گیاهان زراعیکاوه صادقی، محمدهادی پهلوانی، محسن اسماعیل زاده مقدم، خلیل زینلی نژاد

    سابقه و هدف: کسب اطلاعات ژنتیکی از نحوه کنترل صفات و آگاهی یافتن از پتانسیل ژنتیکی جوامع اصلاحی مهمترین پیش‌نیاز موفقیت در پروژه‌های بهبود ارقام در گونه‌های زراعی است. تحلیل گرافیکی داده‌های حاصل از طرح تلاقی دای‌آلل با روش بای-پلات (GGE biplot) به اصلاحگر امکان دستیابی به حجم بی