پایان‌نامه

تأثیر عبدالرحمن کواکبی در چرخش نظریه پردازی سیاسی اهل سنت

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

سقوط امپراتوری عثمانی (در سال 1922/م)، پیدایش دولت های جدید اسلامی، تشکیل دولت اسرائیل در درون قلمرو اسلامی و ضعف اساسی دولت های اسلامی، بیانگر وجود ناکارامدی ساختارهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی جوامع اسلامی در مقابل قدرت نوظهور غرب و به عبارتی گفتمان مدرنیته ی غربی بود. در این میان سرگشتگی ناشی از تقابل سنت و مدرنیته از یک سو و تمایل همزمان به نمادهای سنت و نوآوری های مدرنیته از دیگر سو، جوامع اسلامی را با هویتی نوساخته و نسبتا التقاطی مواجه نمود. واکنش روشنفکران و پیدایش گفتمان های غرب گرایی و سنت گرایی و رویکرد متفاوت آنها به مسئله ی هویت از پیامدهای پیدایش این وضعیت در فضای فکری و سیاسی جوامع اسلامی بود. سیدجمال الدین اسدآبادی و شاگردانش به مثابه ی طرفداران گفتمان سنت گرایی با رویکردهای نواندیشانه خواهان رجوع به گذشته ی اسلام و احیای فرهنگ و نمادهای اسلام واقعی بودند و در مقابل غرب گرایان که خواهان عرفی نمودن جوامع اسلامی بودند. گسترش این مناقشات و رویکردهای متفاوت و حتی مخالف هم، بخشی مهم از فضای فکری و سیاسی جوامع اسلامی را درگیر منازعات بی پایان خود در قالب ستیز سنت گرایان و غرب گرایان و نواندیشان دینی، ساخت. این پژوهش در راستای پاسخگویی به این پرسش اسا سی فراهم شده است که آرای عبدالرحمن کواکبی در مناقشات عرفی گرایان و نواندیشان دینی در مقوله ی نظریه پردازی اهل سنت چه تاثیری گذاشته است؟ یافته های پژوهش گویای آن است که نواندیشان دینی در مخالفت با عرفی گرایان که به ناهمخوانی آموزه های دینی و مدرن و نیز به باز تولید استبداد در آموزهای دینی و سنتی اذعان دارند، آرای کواکبی را به عنوان مدلی همخوان برای اسلام و مدرنیته در امر سیاست برجسته می نمایند که علاوه بر توان ممانعت از پیدایش استبداد، توان مقابله با استعمار را نیز دارد.

اساتید راهنما و مشاور

طهماسب علیپوریانی، ایرج رنجبر

اسناد مشابه