اثر یارانه ی نفت گاز بر میزان مصرف و تورم در اقتصاد ایران
چکیده
روند تقاضای انرژی در کشور به ویژه طی سال های اخیر سیر فزآینده و پرشتابی را طی کرده است. این وضعیت، در مقایسه با رشد تولید ناخالص داخلی، نشانگر نامناسب بودن وضعیت بخش انرژی در کشور است. مهمترین مانع در این ارتباط پرداخت یارانه انرژی به روش متداول در کشور می باشد. با توجه به اینکه سهم یارانه نفت گاز در یارانه پرداختی دولت به حامل های انرژی بسیار زیاد می باشد، بنابراین در این پژوهش به این مهم پرداخته می شود. در این مطالعه تاثیر یارانه پرداختی دولت به نفت گاز روی مصرف این فراورده و همچنین تورم مورد بررسی و تجزیه تحلیل قرار گرفته است. برای تجزیه و تحلیل داده ها و اطلاعات آماری در این تحقیق و بررسی اثر یارانه نفت گاز بر میزان مصرف آن و میزان تورم در اقتصاد ایران در طول دوره (1387-1358) از دستگاه معادلات همزمان استفاده شده است. نتایج حاصل از برآورد الگوهای اقتصاد سنجی نشان می دهد که با افزایش یک درصد در میزان یارانه نفت گاز شاخص قیمت ها به اندازه 0.28%کاهش یافت و این بدان معنی است که پرداخت یارانه ها به نفت گاز نتوانسته اثر قابل توجهی در کاهش سطح عمومی قیمت ها داشته باشد. همچنین فرضیه تحقیق مبنی بر وجود رابطه غیر مستقیم بین یارانه پرداختی به نفت گاز با شاخص قیمت ها تأیید می شود. نتایج حاصل از برآورد معادله مصرف نشان می دهد ، مصرف ثابت یا حداقل مصرف حدود 02/3 میلیون لیتر می باشد. در ازای یک درصد افزایش در یارانه نفت گاز، 22/0 صدم درصد مصرف نفت گاز افزایش می یابد، کشش قیمتی منفی و بسیار پایین (حدود 8%-) برآورد شده است. همچنین فرضیه تحقیق مبنی بر وجود رابطه مستقیم بین یارانه پرداختی و مصرف نفت گاز تأیید شد.