ارزیابی و تحلیل مزیت نسبی و رقابتی تولید و صادرات مواد شوینده مطالعه موردی شامپو،خمیردندان،صابون و پودر شوینده در ایران
چکیده
بررسی رقابتمندی تولیدات یک کشور در بازارهای جهانی با محاسبه شاخصهای اندازه گیری مزیت امکان پذیر و متداول است. برقراری تجارت آزاد و حذف عوامل مختل کننده قیمت ها موجب ایجاد یک فضای رقابتی در جهان شده که نتیجه طبیعی این امر شکل گیری تولیدات بر پایه مزیت نسبی است. درواقع شکل گیری تجارت آزاد در سطح جهانی منجر به آن شده که هر کشور در تولید کالاهایی که دارای مزیت می باشد به صورت تخصصی عمل نماید. از آنجائی که مفهوم مزیت در تجارت بین الملل متناسب با تحول شرایط، تکوین یافته است، شاخصهای اندازه گیری آن نیز توسعه یافته است. در پژوهش حاضر با اشاره به اهمیت رقابت پذیری صنایع در راستای آزاد سازی تجارت جهانی اقدام به بررسی مزیت نسبی و رقابتی صنعت شوینده در کشور با استفاده از شاخص هزینه منابع داخلی * گردیده است. در این راستا میزان هزینه منابع داخلی برای چهار محصول اصلی این صنعت شامل صابون، شامپو، خمیردندان و پودر شوینده در سالهای 1391-1387 اندازه گیری شده است. اطلاعات نظری این تحقیق بر اساس اطلاعات کتابخانه ای استوار است و سعی شده تمام منابع مرتبط موجود گردآوری شود. در تحقیق تجربی نیز اطلاعات از طریق مراجعه حضوری به شرکتهای تولیدکننده باسابقه در صنعت شوینده کشور از جمله شرکت پاکسان و تکمیل پرسشنامه جمع آوری شده است. اطلاعات صادرات کشور ایران از سایتهای داخلی از جمله سایت گمرک جمهوری اسلامی ایران و سایت سازمان صنایع و معادن بدست آمده است. شاخص هزینه منابع داخلی اندازه گیری شده در سالهای مذکور برای کالاهای صابون، شامپو و خمیردندان و پودر شوینده روندی نزولی داشته و در سال 1391 تولید و صادرات هرچهار محصول دارای مزیت می باشد. در این تحقیق برای اندازه گیری شاخص هزینه منابع داخلی از فرمول سیف استفاده شده است. در انتها نیز برای بررسی میزان تاثیر هریک از متغیرهای فرمول در اندازه هزینه منابع داخلی به دست آمده تحلیل حساسیت انجام شده است که نتیجه حاصل نشان می دهد مقدار هزینه منابع داخلی نسبت به متغیرهای قیمت جهانی محصول، قیمت دلار برای هر واحد محصول دارای کشش قابل توجهی می باشد. تغییر دیگر متغیرها تاثیر چندانی در هزینه منابع داخلی ندارند.