طراحی و پیاده سازی سیستم خبره تشخیص و درمان اختلالات عضلانی-اسکلتی
چکیده
سیستمهای خبره با هدف در دسترس قرار دادن مهارت¬های افراد متخصص، برای افراد غیر متخصص طراحی شده¬اند. این برنامه¬ها الگوی تفکر و شیوه عملکرد انسان را شبیه¬سازی می¬کنند. هدف از این پژوهش طراحی سیستم خبره فازی جهت تشخیص و درمان اختلالات عضلانی-اسکلتی می¬باشد. ابتدا مرور مبانی نظری از پژوهش¬های انجام شده در زمینه سیستم¬های خبره پزشکی انجام شد. سپس مدلی برای طراحی سیستم خبره پیشنهادی ارائه گردید. در این پژوهش، برای اخذ دانش از تیمی متشکل از 15 فرد خبره در زمینه اختلالات عضلانی-اسکلتی بهره گرفته شد. جهت جمع¬آوری اطلاعات مربوط به علائم اختلالات از روش دلفی فازی و برای اطلاعات مربوط به روش¬های درمانی از روش دلفی استفاده شد. پس از اخذ دانش اقدام به طراحی سیستم خبره مورد نظر صورت گرفت. اجزای سیستم پیشنهادی عبارت است از پایگاه دانش (مبتنی بر قواعد فازی)، موتور استنتاج (شامل استنتاج فازی و رابطه استنتاج ممدانی)، حافظه کاری، واسط کاربری (شامل واسط کاربری گرافیکی طراحی شده در نرم¬افزار متلب) و امکانات کسب دانش(شامل حذف، اضافه و یا ویرایش پایگاه دانش). سیستم طراحی شده قادر به تشخیص 25 اختلال مربوط به اندام فوقانی بدن شامل مچ دست، آرنج و شانه می¬باشد. ورودی-های سیستم میزان اندازه هر علامت در بیمار می¬باشد و خروجی سیستم امتیازی است که به اختلالات می¬دهد و در نهایت اختلالی که بیشترین امتیاز را دارا می¬باشد، به عنوان تشخیص سیستم ارائه می¬شود و روش¬های درمانی آن نمایش داده می¬شود. جهت اعتبارسنجی سیستم، با استفاده از تحلیل¬های آماری نرم¬افزار spss مقایسه بین تشخیص سیستم و تشخیص فرد خبره صورت گرفت. با توجه به این¬که در 30 نمونه بیمار بررسی شده، 26 مورد تشخیص سیستم با تشخیص فرد خبره یکی بود، می¬توان نتیجه گرفت که در 7/86% موارد تشخیص سیستم مانند تشخیص فرد خبره می¬باشد.