بررسی روایی و پایایی نسخه فارسی پرسشنامه frax در سالمندان ایرانی
چکیده
در ابتدا پرسشنامه frax بر اساس پروتکلiqola ترجمه گردید . سپس روایی و پایایی آن بررسی شد . داده ها از نظر روایی صوری و محتوایی مورد بررسی قرار گرفتند . 200 سالمند بالای60 سال ساکن شهر اصفهاندر این طرح شرکت داشتند. پرسشنامه frax توسط آنها تکمیل گردید. جهت بررسی پایایی پرسشنامه (تکرار پذیری به فاصله دو هفته ) بعد از 14 روز، 32داوطلب پرسشنامه را برای بار دوم تکمیل کردند.برایارزیابیاعتبار سازه، ارتباط نتیجه حاصل از پرسشنامه و bmi با ارتباط نتیجه حاصل از پرسشنامه و آزمایش سنجش تراکم استخوان ( bmd)مورد بررسی قرار گرفت. آلفای کرونباخبرایسنجش همخوانی درونی وiccبرای بررسی تکرارپذیری مطلق و نسبی محاسبه گردید. روایی صوری و محتوایی پرسشنامه بر اساس نظر متخصصین و سالمندان بطور جداگانه تایید شد. ضریبهمبستگیدرونیتعیین شد.در خصوص همبستگی دو شاخص یعنی bmdو bmiبا پرسشنامه frax ضریب همبستگی اسپیرمن نشان داد همبستگی معنیداری بین این دو متغیر وجود دارد (ضریب همبستگی برابر 0.658 و 0.001>p). سپس پایایی درونی پرسشنامه تعیین شد کهآلفای کرونباخ بدست آمده برابربا0/321 شد,که نشان می دهد همخوانی درونیدر پرسشنامه 12 سوالی پایین تر از سطحقابلقبول 70/0 بودکه بیانگر این مطلب است که پرسشنامه در ایران دارای پایایی درونی معناداری نمی باشد . لذا باید مطالعه دیگری تحت عنوان بومی سازی این پرسشنامه انجام داد تا مشخص نمود که کدامیک از سوالات این پرسشنامه نیاز بیشتری به تغییر و بومی سازی در جامعه سالمندان ایرانی دارد و به عنوان اولین قدم از ادامه این راه همخوانی درونی تک تک سوالات نیز تعیین شد تا مشخص شود کدامیک از سوالات در ایران نیاز به ارزیابی و بومی سازی دارد. نسخه فارسی پرسشنامه frax ویژگی های روانسنجی خوبی برای ارزیابی احتمال شکستگی ناشی از پوکی استخوان در 10 سال آینده در سالمندان ایرانی دارد.اما در صورت تطابق دادن این پرسشنامه با فرهنگ ایرانی و یا تغییرتعدادی از سوالهای پرسشنامه قابلیت استفاده در فعالیت های پژوهشی و درمانی آینده را دارد.
اساتید راهنما و مشاور
رباب صحاف، احمد علی اکبری کامرانی، رضا فدای وطن، مسعود کریملو