بررسی اثر ضدجلبکی برخی از گیاهان عالی روی میکروجلبک cochlodinium polykrikoides
چکیده
در سال های اخیر شکوفایی های مضر جلبکی (habs)، که به عنوان کشند قرمز شناخته می شود، به شدت افزایش پیدا کرده است. این پدیده می تواند به طور مستقیم یا غیر مستقیم بر سلامت انسان اثر بگذارد. همچنین موجب خسارات قابل توجهی به صنعت صیادی و آسیب به محیط های ساحلی و اکوسیستم ها می گردد. در خلیج فارس و دریای عمان، پدیده ی شکوفایی مضر جلبکی بیش از 36 بار در طول سال های 1370 تا 1381 به وقوع پیوسته است. شکوفایی گونه ی cochlodinium polykrikoides در خلیج فارس برای اولین بار در سال 1387 رخ داد. هدف از این مطالعه مبارزه با بروز این میکروجلبک با استفاده از اسانس و عصاره های گیاهان دارویی است. به همین منظور، اسانس و عصاره ی تعدادی از گونه ها ی خانواده ی نعناعیان،satureja rechingeri، satureja khuzestanica و zataria multiflora که به صورت وحشی در مناطق مختلف ایران می رویند، بر c. polykrikoides مورد آزمایش قرار گرفت. اسانس و عصاره ی محلول در dmso، تهیه شده از سه گیاه با غلظت های متفاوت 0/5، 1، 2، 3، 4و 5 میکروگرم در میلی لیتر و عصاره در غلظت های 2، 4، 6 و 8 میکروگرم در میلی لیتر در 24 ساعت مورد آزمایش قرار گرفت.lc50 درگونه های s. rechingeri، s. khuzestanica و z. multiflora برای اسانس به ترتیب 1/37، 2/12 و 1/35میکروگرم در میلی لیتر بود. این عامل در عصاره نیز به ترتیب5/50، 5/30 و 5/20 میکروگرم در میلی لیتر به دست آمد. lc50 اسانس در مقایسه با عصاره نتایج بهتری نشان داد. علاوه بر این نتایج نشان داد که این گیاهان با غلظت کم و موثر، زمان واکنش سریع و هم چنین ثبات کم در آب دریا آینده ای روشن برای استفاده به عنوان روش کنترل شکوفایی مضر جلبکی دارند. در نتیجه می توانند مقدمه ای برای مطالعات جامع تر در زمینه ی کنترل شکوفایی مضر جلبکی باشند.