بررسی امکان تولید پروبیوتیک از ضایعات طیور و تاثیر آن بر عملکرد، جمعیت میکروبی دستگاه گوارش، ریختشناسی پرزهای روده و بیان ژن کبدی igf-i در جوجه‌های گوشتی
چکیده
این مطالعه به منظور امکان تولید پروبیوتیک محرک رشد به روش تخمیر میکروبی و تاثیر آن بر عملکرد، جمعیت میکروبی دستگاه گوارش، خصوصیات پرزهای روده و بیان ژن این مطالعه به منظور امکان تولید پروبیوتیک محرک رشد به روش تخمیر میکروبی و تاثیر آن بر عملکرد، جمعیت میکروبی دستگاه گوارش، خصوصیات پرزهای روده و بیان ژن کبدی igf-i در جوجه‌های گوشتی انجام شد. چهار تیمار آزمایشی بر پایه ضایعات کشتارگاه طیور، سطوح مختلف ملاس و آنتیاکسیدان بتاهیدروکسیتولوئن (bht) شامل تیمارهای: 1) 10% ملاس، 2) 15% ملاس، 3) 10% ملاس + 200 پیپیام bht و 4) 15% ملاس + 200 پیپیام bht تهیه شدند. تیمارهای آزمایشی درون محفظههای بیهوازی بهمدت 6 روز تخمیر شدند. نمونهگیری از محفظهها در روزهای 1، 3 و 6 دوره تخمیر انجام شد. در پایان دوره تخمیر، گونه و جنس باکتریهای اسید لاکتیکی غالب در سیلاژ مشخص و مهمترین خصوصیات پروبیوتیکی آنها ارزیابی گردید. با شروع فرآیند تخمیر، ph تمام سیلاژها در روزهای 3 و 6 آزمایش نسبت به روز 1 بهطور معنیدار کاهش یافت (05/0>p). در روز 6 آزمایش، جمعیت باکتریهای اسید لاکتیکی در تیمار 15% ملاس و 200 پیپیام bht در مقایسه با تیمار 10% ملاس و 200 پیپیام bht بهصورت معنیدار (05/0>p) بالاتر بود. در بین 23 لاکتوباسیلوس جدا شده از محصول خشک شده تخمیر، 9 جدایه از گونه لاکتوباسیلوس پلانتاروم، 4 جدایه از گونه لاکتوباسیلوس فرمنتوم و 10 جدایه از گونه لاکتوباسیلوس رامنوسوس شناسایی شدند. جدایههای 9lpl، 25lrh و 26lfe بهترین خواص پروبیوتیکی در هر یک از گونههای لاکتوباسیلوسهای شناسایی شده را نشان دادند. در آزمایش دوم، افزودن سطوح 05/0، 1/0، 15/0 و 2/0 درصد پروبیوتیک تخمیری به جیره پایه (تیمار شاهد) در جوجه‌های گوشتی آلوده به سالمونلا تیفیموریوم بررسی شد. نتایج نشان داد که افزودن پروبیوتیک تخمیری سبب بهبود افزایش وزن و ضریب تبدیل خوراک شد؛ با این حال، فقط در تیمار 15/0 درصد پروبیوتیک نسبت به تیمار شاهد تفاوتها معنیدار بود (05/0?p). تمام سطوح پروبیوتیک تخمیری در کاهش ph و جمعیت سالمونلاها در روده کور جوجه‌های گوشتی جوان موثر بود (05/0?p). نسبت طول پرز به عمق کریپت در بخش دودنوم در تیمار 2/0 درصد پروبیوتیک و در بخش ایلئوم در تیمار 15/0 درصد پروبیوتیک در مقایسه با تیمار شاهد بهصورت معنیدار افزایش یافت (05/0?p). آزمایش سوم بهمنظور ارزیابی پروبیوتیک تخمیری در مقایسه با پروبیوتیک تجاری و آنتیبیوتیک ویرجینیامایسین بر عملکرد تولیدی و فیزیولوژیکی جوجه‌های گوشتی انجام شد. نتایج آزمایش نشان داد که پروبیوتیک تخمیری مشابه با آنتیبیوتیک ویرجینیامایسین سبب بهبود افزایش وزن و ضریب تبدیل خوراک جوجه‌های گوشتی در مقایسه با تیمار شاهد شد. در پرندگان تحت تیمارهای آنتیبیوتیک و پروبیوتیک تخمیری قابلیت هضم ایلئومی انرژی خام نسبت به تیمار شاهد بهبود یافت (05/0?p). تفاوت سطح بیان ژن کبدی igf-i بین تیمارهای آزمایشی معنیدار نبود؛ ولی از نظر عددی مقدار آن در تیمارهای آنتیبیوتیک و پروبیوتیک تخمیری نسبت به تیمارهای شاهد و پروبیوتیک تجاری بالاتر بود. نتایج این مطالعات نشان داد که پروبیوتیک حاصل از ضایعات تخمیرشده طیور میتواند ضمن کاهش جمعیت باکتریهای بیماریزا در دستگاه گوارش، سبب بهبود عملکرد رشد و فیزیولوژیکی جوجه‌های گوشتی شده لذا بهعنوان جایگزین مناسبی برای آنتی بیوتیکها معرفی شود.
اساتید راهنما و مشاور
بهروز دستار، فیروز صمدی، مرتضی خمیری، سعید زرهداران، احد یامچی