مدل جریان آب در خاک و جذب آب توسط گیاه بر اساس شکل و توسعه ریشه
چکیده
بر آورد جذب آب ریشه و جریان آب در گیاهان برای تعیین کمیت تعرق و تبادل آب بین سطح زمین و جو حیاتی می باشد. استخراج آب خاک توسط ریشه های گیاه نشان دهنده پویایی آب گیاهان و تعامل غیر خطی با روند فرایندهای حمل و نقل خاک هستند. درک فرایند جذب آب توسط ریشه مهم ترین کلید مدیریت آبیاری موثر می باشد. ارتباط محصول با ساختار سیستم ریشه دیدگاهی است که اخیرا توسعه فراوانی نموده است. رویکرد مدل های روابط آب و گیاه در طی دو دهه اخیر بر پایه دو مفهوم اصلی توسعه یافته است، مدل های شبیه سازی رشد و بازدهی محصول که نیاز به زیرمدلی از رشد ریشه دارد و باید توضیحات کافی از سیستم ریشه با در نظر گرفتن رشد و اثرات متقابل بین رشد ساقه و محیط خاک داشته باشد. هدف از این تحقیق شبیه سازی جریان آب همراه با جذب ریشه در خاک بر اساس تغییرات شکل ریشه در فصل کشت برای گیاه آفتابگردان بود. گیاه آفتابگردان بعنوان یک گیاه با سیستم ریشه ای وسیع در لایسیمترهایی از جنس pvc که از خاک لوم رسی پر شده بود، کشت شد. هفت عدد لایسیمتر آزمایشی با قطر و ارتفاع به ترتیب 50 و 100 سانتیمتر انتخاب گردید. خاک لایسیمترها در ابتدای آزمایش برای همه تیمارها بطور یکنواخت پر شد. آبیاری در لایسیمترها بطور همزمان و ثقلی انجام گردید.. برای این کار آزمایشات کامل میدانی با 7 گیاه در لایسیمتر ترتیب داده شد. این گیاهان در 7 لایسیمتر متفاوت کشت گردید. تغییرات رطوبت خاک در عمق¬های مختلف بااستفاده از رطوبت سنج(tdr) تا عمق 100 سانتیمتری پایش شد. همزمان با رشد و توسعه ریشه گیاه شکل ریشه به روش شستشوی خاک اطراف ریشه مشاهده گردید. تغییرات رطوبت ثبت شده در طول فصل کشت الگوی دقیقی از میزان تغییرات رطوبت و جذب ریشه در زمان مختلف را نشان داد. بر اساس نتایج حداکثر جذب در دوره آزمایش به طور متوسط 018/0 (m3m-3d-1) در عمق 35-25 سانتیمتری بدست آمد. بر اساس شکل ریشه وسرعت رشد آن در فصل کشت گیاه، میزان جذب گیاه بدست آمد