توصیف و تحلیل زبان جوشقان قالی و مقایسه آن با زبان های اطراف
چکیده
سرزمین پهناور ایران در بردارنده ی یک ملت واحد است که با گویش ها و لهجه های گوناگون محلی و منطقه ای در ادبیات غیر رسمی سخن می گویند. یکی از این گویش ها، گویش جوشقان قالی است. این گویش جزء گویش های مرکزی ایران است. گویش جوشقانی از نظر وجوه اشتراک آوایی و دستوری با سایر لهجه ها، جزء دسته ی شمال شرقی شاخه مرکزی است که از حوالی قم تا حوالی یزد و کرمان وشیراز پراکنده اند. این پژوهش کاری است در چهار فصل، فصل اول به معرفی ویژگی های جغرافیایی، تاریخی و اجتماعی منطقه ی جوشقان قالی در گذشته و حال می پردازد. در فصل دوم به بررسی ویژگی های آوایی گویش جوشقانی از قبیل همخوان ها، واکه ها، هجا، فرآیندهای آوایی و واحدهای زبرزنجیری پرداخته شده است. در این فصل تفاوت های آوایی این گویش با گویش-های اطراف و با فارسی معیار بررسی شده است. از جمله این تفاوت ها می توان به مواردی همچون تفاوت در تعداد واکه ها و نوع آن ها، حفظ صورت های اصیل کلمات در اینگویش و تفاوت جایگاه تکیه در این گویش با جایگاه تکیه در فارسی معیار و ... اشاره نمود. فصل سوم خود مشتمل بر دو مبحث صرف و نحو است. در بخش صرف به مقوله های دستوری از قبیل اسم و ویژگی های آن، صفت، ضمیر، قید، فعل و ... پرداخته شده است.از جمله تفاوت های بخش صرف این گویش با فارسی معیار می توان به ویژگی جنس دستوری در این گویش،تفاوت افعال این گویش با فارسی و ... اشاره نمود.در قسمت نحو، ساختار جمله و انواع جملات بررسی شده اند. در این بخش تفاوت های کمتری با فارسی معیار به چشم می خورد. فصل چهارم، شامل برخی از واژگان، کنایه ها و ضرب المثل های این گویش است. در بخش ضرب المثل ها، سعی شده است از ضرب المثل های اصیل جوشقانی استفاده شود. در این بخش مقایسه ای بین واژگان و ضرب المثل های این گویش و گویش مناطق مجاور انجام گرفته است.