ارائه شاخصی جامع برای ارزیابی پایداری زنجیره تامین یک محصول
چکیده
تاثیرات بشر در محیط زیست موجب ایجاد مفهوم پایداری گردید که استفاده از منابع به گونه ای است که نسل حاضر در رفاه بوده و نسلهای آینده نیز قادر به برآوردن نیازشان باشند. پایداری در سه بعد اقتصادی، زیست محیطی و اجتماعی مورد بررسی قرار می گیرد. پایداری و اهمیت آن باعث ایجاد مفاهیم، اصول، رویکردها و سیستم های پایدار همچون توسعه و تولید پایدار گردید. زنجیره تامین پایدار به عنوان مصداقی از سیستم های پایداری دارای اهمیت بالایی است و بالطبع ارزیابی پایداری آن نیز با اهمیت می باشد، اما از آنجا که شاخص های آن بسیار زیاد می باشند ایجاد شاخصی جامع برای ارزیابی پایداری آن اجتناب ناپذیر می باشد. در این تحقیق در ابتدا شاخص های جامعی که برای سازمان، جامعه و یا صنعتی ایجاد شده مورد بررسی قرار گرفته و از نقاط قوت آنها برای تحقیق حاضر استفاده گردیده و تلاش در رفع ایرادهای آنها شده است. همچنین با مطالعه کارهای گذشته و گزارشات پایداری ارایه شده مجموعه کاملی از شاخصهای پایداری جمع آوری شده و در اختیار هر سازمان یا صنعت یا زنجیره تامینی که تلاش در اندازه گیری پایداری خود نماید، قرار گرفته است. شاخص ها با توجه به ذی نفعان آنها و مسایل با اهمیت در پایداری همچون حمل ونقل و ... سازماندهی شده اند. در ادامه چارچوب ایجاد شاخص جامع پایداری زنجیره تامین ارایه گردیده است که در ایجاد آن، بعد از تشکیل سلسله مراتبی، وزن های نسبی شاخص ها، شاخص های کلی و عوامل محاسبه شده و با استفاده از مقادیر شاخص ها در دوره های زمانی مورد بررسی، مقدار شاخص جامع در هر دوره محاسبه گردیده است. زنجیره تامین نایکلس های حمل بار شهروند به عنوان مطالعه موردی در دو دوره زمانی (نیمه دوم سال 86 و نیمه اول سال 87) مورد بررسی قرار گرفته است و شاخص جامع پایداری زنجیره در این دو دوره محاسبه گردیده که دوره اول پایداری زنجیره بالاتر بوده است و بر اساس آن راهکارهایی برای آن ارایه شده که اصلی ترین آن توجه به فرهنگ سازی و بعد اجتماعی می باشد. همچنین پیشنهاداتی برای ادامه کار ارایه گردیده است.