پایان‌نامه

چگونگی ورود تشیع و گسترش آن در سیستان

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

بدنبال شکست یزدگرد سوم آخرین پادشاه سلسله ساسانی در نیمه دوم قرن هفتم میلادی در برابر اعراب مسلمان، سرزمین ایران ضمیه امپراطوری جدید مسلمانان تحت عنوان خلافت گردید. این حادثه بزرگ بتدریج منجر به ورود اسلام و بدنبال آن ورود نخستین فرقه سیاسی-دینی در اسلام یعنی فرقه شیعه بدرون ایران گردید. با پیشروی اعراب مسلمان بطرف شرق و جنوب شرقی امپراطوری ساسانی بذر دین اسلام و تشیع در تمام مناطق کاشته شد. از این روست که در منابع بصورت پراکنده ناگهان با ورود اسلام و شیعه در منتهی الیه شرقی مرزهای امپراطوری ساسانی از نیمه های دوم سده اول هجری روبرو می شویم، آنهم در سیستان سرزمینی که یکی از مراکز بزرگ دین زرتشت و محل ظهور موعودهای زرتشتی و زادگان و پرورشگاه پهلوانان اساطیری تاریخ ایران بشمار می رود. به نوشته منابع تاریخی سیستان در زمان خلیفه سوم در فاصله سالهای 35-34 هجری بتصرف مسلمانان درآمد و بدنبال آن سیستانیان با اسلام و سپس با آغاز خلافت پیشوای شیعیان با تشیع آشنا شدند. قراین تاریخی حاکی از این است که با ورود والیان آن حضرت، چون عبدالرحمن بن جروالطایی و ربعی بن الکاس العنبری، بذر تشیع در سیستان کاشته شده باشد. زیرا واکنش مردم سیستان در مقابل فرماندار معاویه بعد از شهادت حضرت علی (ع) و قیام مردم سیستان در خونخواهی امام حسین (ع) و فرار عبادبن زیاد والی سیستان بعد از این حادثه را شاید بتوان از نشانه های تمایل به تشیع و دلدادگی گروههایی از مردم سیستان به فرقه شیعه تلقی نمود. با حضور علمائی چون حسن بصری و ورود تعداد کثیری از سادات حسینی و موسوی در زمان ولایتعهدی امام رضا به سیستان زمینه بیش از پیش برای نفوذ و آشنایی مردم سیستان فراهم شد. تا اینکه سرانجام در آغاز قرن دهم هجی قمری با تشکیل دولت صفوی و حاکمیت قزلباش ها، شیعه مذهب رسمی سیستانیان شد. در این پژوهش با استفاد از روش استادی سعی در تبیین روند تدریجی نفوذ شیعه در سیستان با توجه به اشارات ناچیز و پراکنده منابع در حد امکان شده است.

اساتید راهنما و مشاور

عباسعلی آذرنیوشه، محمدصادق واحدی فر

اسناد مشابه

  • ورود تشیع به قم و گسترش آن

    این مقاله با اشارهای گذرا به پیشینه تاریخی شهر قم به چگونگی پیدایش شیعه و گسترش آن در این منطقه جغرافیایی ایران میپردازد و درصدد یافتن پاسخی برای این سؤال است که چرا قم پس از پذیرش اسلام به عنوان یک شهر شیعی مطرح شد و مذهب تشیع را در حالی پذیرفت که سایر نقاط ایران هنوز در تردید پ

  • بررسی نقش تشیّع در ورود و گسترش اسلام به آسیای جنوب شرقی

    مقالهشیعه شناسیمحمّدرضا بارانی، دکترای تاریخ و عضو هیأت علمی دانشگاه الزهراء محمّدعلی ربانی، دانشجوی دکتری مطالعات تاریخ تشیّع دانشگاه ادیان و مذاهب اسلامی

    طی سال های اخیر، منازعات مذهبی شیعه و سنّی در مناطق گوناگون جهان، از جمله برخی از کشورهای اسلامی آسیای جنوب شرقی یعنی اندونزی و مالزی تشدید شده است. برخی از جریان های افراطی مذهبی با این ادعا که تشیع پدیده ای نوظهور و بیرونی در این منطقه به شمار می آید و این مذهب در فرایند اسلامی

  • بررسی نقش تشیّع در ورود و گسترش اسلام به آسیای جنوب شرقی

    مقاله۲۰۱۵شیعه شناسیمحمّدرضا بارانی، محمّدعلی ربانی

    طی سال‌های اخیر، منازعات مذهبی شیعه و سنّی در مناطق گوناگون جهان، از جمله برخی از کشورهای اسلامی آسیای جنوب شرقی یعنی اندونزی و مالزی تشدید شده است. برخی از جریان‌های افراطی مذهبی با این ادعا که تشیع پدیده‌ای نوظهور و بیرونی در این منطقه به شمار می‌آید و این مذهب در فرایند اسلامی

  • ورود تشیع به قم و گسترش آن

    مقاله۲۰۱۶دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی پژوهشنامه تاریخ های محلی ایرانمحمد صادق جمشیدی راد

    این مقاله با اشارهای گذرا به پیشینه تاریخی شهر قم به چگونگیپیدایش شیعه و گسترش آن در این منطقه جغرافیایی ایران میپردازدو درصدد یافتن پاسخی برای این سؤا ل است که چرا قم پس ازپذیرش اسلام به عنوان یک شهر شیعی مطرح شد و مذهب تشیع رادر حالی پذیرفت که سایر نقاط ایران هنوز در تردید پذیر

  • تأملی بر زمینه های ورود تشیع به خوزستان در قرون نخستین اسلامی

    مقالهپژوهشنامه تاریخ های محلی ایرانسید ابوالفضل رضوی، دانشیار دانشگاه خوارزمی عزیز گل افشان، دانشجوی دکتری دانشگاه پیام نور

    گسترش اندیشه تشیع در خارج از شبه جزیره عربستان و عراق معلول عوامل چندی از جمله مهاجرت شیعیان به سرزمین های دیگر بود و تقابل آنها با خلفای اموی و عباسی این روند مهاجرت را تسریع کرد. در خصوص ورود تشیع به ایران، می­توان گفت که اندیشه شیعی نخست مناطق همجوار با سرزمین عراق را تحت­تأثی

  • تأملی بر زمینه های ورود تشیع به خوزستان در قرون نخستین اسلامی

    گسترش اندیشه تشیع در خارج از شبه جزیره عربستان و عراق معلول عوامل چندی از جمله مهاجرت شیعیان به سرزمین های دیگر بود و تقابل آنها با خلفای اموی و عباسی این روند مهاجرت را تسریع کرد. در خصوص ورود تشیع به ایران، میتوان گفت که اندیشه شیعی نخست مناطق همجوار با سرزمین عراق را تحتتأثیر