راهکارهای توسعه گردشگری نجوم در ایران؛ با تاکید بر ظرفیتهای اکوتوریستی و کویر
چکیده
توجه به نقش گردشگری در توسعه همه جانبه کشورها، آنها را بر آن داشته تا با استفاده از ظرفیتهای خود شرایط توسعه آنرا فراهم سازند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی ظرفیتهای توسعه گردشگری نجوم در ایران و راهکارهای توسعه آن صورت گرفته است. روش تحقیق مورد استفاده در این مطالعه، از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ میزان و درجه کنترل، میدانی و از لحاظ نحوه جمع آوری اطلاعات نیز از نوع تحقیقات توصیفی می باشد که اطلاعات مورد نیاز این روش با استفاده از پرسشنامه و مشاهده جمع آوری و تجزیه تحلیل شده است. جامعه آماری تحقیق منجمان آماتور، فعالان و متخصصان گردشگری خصوصا در تورهای رصدی می باشند که از طریق نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. جهت تحلیل داد ه ها و دستیابی به اهداف تحقیق از روش های توصیف، تحلیل و آمار استنباطی شامل تحلیل عاملی استفاده شده است. به منظور یافتن ظرفیتهای موجود با استفاده از نقشه های رقومی مختلف مورد ارزیابی قرار گرفته است. گردشگری نجوم به عنوان یکی از گونه های گردشگری نیازمند توسعه شرایطی است که در آن با استفاده از متغییرهای عمومی گردشگری و متغییرهای خاص نجوم میتوان زمینه را برای توسعه آن فراهم نمود. در این تحقیق با استفاده از پرسشنامه ای که در کل شامل 35 متغیر بود، ضمن بررسی این متغییرها و رتبه بندی آنها با استفاده از تحلیل عاملی تعداد 7 عامل مشخص گردیدند. این عوامل شامل زیرساختهای توسعه با مقدار ویژه 00/5، زیرساختهای حرفه ای رصد با مقدار ویژه 18/4، زمینه های اقلیمی و جغرافیایی با مقدار ویژه 88/3، زیر ساخت های فیزیکی گردشگری با مقدار ویژه 61/2، زمینه های امنیتی و حفاظتی با مقدار ویژه 43/2، زمینه های ویژه رصدی با مقدار ویژه 00/2 و زیرساخت های رفاهی گردشگری با مقدار ویژه 97/1، هستند و در نهایت با بررسی برخی از متغیرهای مهم نظیر میزان آلودگی نوری، امنیت، زیرساخت، ابرناکی و با تاکید بر ظرفیتهای اکوتوریستی شامل مناطق حفاظت شده و پارکهای ملی، در کشور 11 استان دارای ظرفیت مناسب در توسعه گردشگری نجوم انتخاب شدند که همه آنها مورد نیز مورد امتیاز دهی قرار گرفتند و 9 استان کشور مستعد توسعه بهتری در گردشگری نجوم بودند و با توجه به شرایط مهم توسعه گردشگری نجوم مورد برنامه ریزی و پیشنهادات قرار گرفتند.