کاوشی در مبانی فلسفی فضای مجازی با تأکید بر هستی شناسی هرمنوتیک
چکیده
محقق در این رساله به بحث و بررسی هستی¬شناسی هرمنوتیک فضای مجازی پرداخته است. به ویژه به تفسیر شرایطی پرداخته که زمینه¬ی هستی در این فضای مجازی است و در نتیجه¬ی تأثیر متقابل ماشین ارتباطی با آنچه که به عنوان شبکه گسترده جهانی(وب) می¬شناسیم، ایجاد می¬شود و به بررسی این موضوع پرداخته است که تجربه خاصی مرتبط با این پدیده وجود دارد و هدف تحقیق قراردادن این تجربه خاص در زمینه¬ی بزرگتر فعالیت¬های فرهنگی است. هدف کلی رساله بررسی و شناخت مبانی هستی فضای مجازی با رویکردی هرمنوتیک بوده است. سوالات ویژه تحقیق: 1. چرا باید شناخت هستی فضای مجازی بر اساس اصول هرمنوتیک باشد؟ 2. شرایط، زمینه، خاستگاه و ساختار هستی فضای مجازی چیست؟ 3. در مدرنیته¬ی اخیر، هستی¬شناسی دیجیتال با چه ویژگی¬هایی تفسیر می¬شود؟ 4. نقش و عملکرد فضای مجازی بر اساس اصول شبیه¬سازی چگونه است؟ 5. ماهیت واقعیت فضای مجازی بر اساس رئالیسم مجازی هایم چیست؟ رویکرد این رساله هرمنوتیک بوده و محقق علم هرمنوتیک را به روشی شبیه به روش واتیمو با هستی¬شناسی مرتبط نموده است. واتیمو می¬گوید که هر هستی¬شناسی در پایان متافیزیک، باید هرمنوتیک باشد تا قادر به حفظ جستجو در مورد این موضوع باشد. فضای مجازی بعدی تخیلی و ساختگی دارد که محصولی از تخیل و ذهن ماست. فضای مجازی همان ماهیتی که هر روایت بزرگ، دارد را داراست. بینش و توشه¬ی فرهنگی ما در این فضا،منتقل می¬شود و برای ساخت این فضای غیرفیزیکی مورد استفاده قرار می¬گیرد. اما زمانی که این فضا بیشتر از آن چیزی که هست شود، آن توشه¬ی فرهنگی با ویژگی¬های افزایش¬یافته به ما بر می¬گردد. باید در برنامه¬ریزی آموزش از دور کشورمان قدرت پنهان تسخیر اذهان توسط فضای مجازی و نقش آن در انتقال و حفظ توشه¬ی فرهنگی اسلامی¬مان را در نظر داشته باشیم. فرایند تحقیق در این رساله بر مبنای پارادایم کیفی و شامل مراحل ذیل بوده است که مبتنی بر روش نظریه¬پردازی داده محور گیلرز و اشتراوس است: نمونه¬گیری نظری، کدگذاری نظری و تدوین نظریه پس از کدگذاری متون که از منابع مختلف علمی به دست آمده بود تعداد 225 مفهوم کلیدی حوزه¬ی هستی¬شناسی فضای مجازی از طریق نرم¬افزار maxqda استخراج گردید و در مرحله کدگذاری محوری تعداد 21 مقوله فرعی در قالب 7 مقوله اصلی جای گرفت، کار اصلی در این رساله شناخت هستی فضای مجازی بود که در مرحله کدگذاری گزینشی اتفاق افتاد و متعاقب آن روابط برقرار گردید. بعد از استخراج مقولات اصلی، مرحله¬ بعدی تفسیرنویسی بود که در نرم افزار به عنوان memo می¬آید بنابراین پس از درج هر ممو، محقق تفاسیر مربوط به هر مقوله¬ را در انتهای بخش مربوط به آن درج کرد. کار بعدی بحث و نتیجه¬گیری از تمام مموهای نوشته شده بود که هر 7 تفسیر و نتیجه¬گیری به دست آمده در قالب فصل چهارم یعنی نتایج و یافته¬ها و نیز فصل پنجم یعنی بحث و نتیجه¬گیری آورده شده است