برهم کنش عوامل منظرپرداز در تحلیل شرایط حرارتی مسکن سنتی ایران (نمونه مورد بررسی خانه-های سنتی یزد)
چکیده
فضاهای باز مسکونی سنتی ایران (حیاط¬ها) گزیده¬های نمادین طبیعت هستند که بستر عملکردی، اقلیمی، زیبایی-شناسی، اجتماعی و انسانی را بارز می¬کنند. هدف اصلی این پژوهش، بررسی و تعیین تأثیر حاصل از برهمکنش عوامل منظرپرداز موجود در مسکن سنتی ایران بر شرایط حرارتی خرد اقلیم فضای مسکونی بوده است که در نتیجه آن میزان ارتباط 4 الگوی تعریف شده منظرپردازی شامل حضور همزمان آب و پوشش گیاهی، حضور تنها آب، حضور تنها پوشش گیاهی و عدم حضور هیچ یک از عناصر منظرپرداز مدل¬سازی و تأثیر آن¬ها بر شرایط حرارتی و آسایش حرارتی در 4 روز سال که در میانه هر فصل واقع شده¬اند، مورد آنالیز و بررسی قرار گرفت. شناخت و گزینش عوامل منظرپرداز در فضاهای باز مسکونی، اعتبارسنجی نرم¬افزار شبیه ساز، تعیین رابطه میان شاخص¬های آسایش حرارتی با یکدیگر و با شاخص¬های حرارتی و توابع تخمینی مرتبط نیز در ادبیات این پژوهش مورد بررسی قرار گرفتند. این پژوهش از نوع کاربردی و روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و همبستگی با بهره گیری از تحلیل¬های مرتبط آماری در هر ردیف موضوعی تعریف شده و منابع و آثار تاریخی جهت انتخاب نمونه موردی و همچنین روش همبستگی برای کشف رابطه میان دو متغیر مطرح شده (عوامل منظرپرداز و شرایط حرارتی) می¬باشد. آنالیز آماری رساله حاضر توسط نرم¬افزار برنامه نویسی آماری r انجام و جهت ارزیابی اعتبارسنجی داده¬های بدست آمده از مدل انوی¬مت در اقلیم و فضای باز خانه لاری¬ها یزد در مقایسه با برداشت دستی و میدانی در همان تاریخ و شرایط از آزمون فرض برابری میانگین دو جمعیت و آزمون آنالیز واریانس استفاده گردید. برای بررسی تراکم فراوانی داده¬های آسایش حرارتی در حالات مختلف منظرپردازی در محدوده¬های آسایشی از روش تحلیلی درصد مشاهدات و برای تعیین و بررسی ارتباط میان شاخص¬های حرارتی و شاخص¬های آسایش حرارتی از ضریب همبستگی استفاده و جهت تعیین میزان وابستگی یا استقلال متغیرهای وابسته (شاخصه¬های آسایش حرارتی) به یکدیگر از آزمون مجذور کای و برای بررسی و تخمین مقادیر آتی و کشف رابطه میان متغیرهای مستقل و وابسته در دو مرحله از معادلات رگرسیون خطی و معادله رگرسیون غیر خطی سه جمله¬ای استفاده شده و درستی آن¬ها با ضریب تعیین و مقادیر p مورد ارزیابی واقع گردید. یافته های پژوهش نشان می دهد که تصورات رایج مبنی بر حضور هرچه بیشتر عناصرمنظرپرداز در فضای باز مسکونی اقلیم¬های گرم و خشک در طول سال نوعاً موجبات آسایش حرارتی را فراهم ننموده و بعضاً در برخی از شرایط، عناصر منظرپرداز می¬توانند شرایط آسایش حرارتی را نسبت به زمانی که از این عناصر استفاده نمی¬گردد، وخیم¬تر نمایند.