ارائه روشی جدید به منظور ارزیابی کمّی ریسک با استفاده از ادغام شبکه بیزین و قضاوت کارشناسان
چکیده
سالانه در دنیا هزاران حادثه شغلی رخ می¬دهد که در اثر آنها تعداد زیادی از کارگران فوت می¬کنند. این حوادث و مرگ و میر ناشی از آنها بار مالی زیادی را به جوامع وارد می نمایند. بنابراین پیش بینی و کنترل این حوادث امری ضروری است. یکی از بهترین روش¬های پیشگیری از وقوع رویدادهای شغلی استفاده از فرایند مدیریت ریسک می¬باشد. در بسیاری از موارد، ریسک ارتباط نزدیکی با آمار حوادث دارد. اگر چه آمار داده¬های حوادث مربوط به گذشته می¬باشد اما این آمار می¬تواند تصویر مناسبی از آنچه که در آینده مورد انتظار است ارائه دهد. این پژوهش در صدد است با استفاده از ادغام شبکه بیزین و قضاوت کارشناسان، حوادث رخ داده یک سازمان را آنالیز نموده، ارتباط بین علل مختلف با حوادث را مشخص کرده، اهمیت هر کدام از علت¬ها در وقوع حادثه را تعیین نموده و در نهایت روشی کمّی برای ارزیابی ریسک با رویکرد پیشگیری از حوادث و یا کاهش تعداد و شدت آنها ارائه دهد. برای روش ارائه شده از شبکه های بیزین استفاده شده است. در این شبکه ها برای برآورد احتمال وقوع حادثه، از تئوری بیز و برای محاسبه شدت پیامدها از شاخص دالی استفاده شده است. از داده های شش سال ثبت شده در پایگاه داده وزارت کار در این پژوهش استفاده شده است. سرانجام یک روش کمّی ارزیابی ریسک با استفاده از ادغام قضاوت کارشناسان و شبکه های بیزین ارائه شده است. استراتژی های موفق پیشگیری از حوادث و یا کاهش پیامدهای آنها به ارزیابی موثر و دقیق ریسک آنها وابسته است. بنابراین ارزیابی ریسک می تواند بر برنامه های پیشگیرانه حوادث موثر واقع گردد. از روش ارائه شده می توان برای ارزیابی ریسک در محیط های کار و تصمیم گیری در خصوص برنامه های پیشگیرانه و نیز برنامه های شرایط اضطراری بهره برد. با استفاده از خروجی این تحقیق، سازمان ها می توانند به صورت آگاهانه برنامه های کنترل حوادث و شرایط اضطراری را تدوین نمایند.