حماسه در شعر معاصر از ملک الشعرا تا به حال
چکیده
با پیروزی انقلاب مشروطه و تحوّل در ادبیات، شعر مردمی آن عصر بسیاری از ارزش های اجتماعی را نمایان می سازد و به ابزاری قوی برای بیدار کردن حس ملّی گرایی، انتقاد از فقر فرهنگی، رسیدن به آزادی و روشنگری اذهان عا مه ی مردم در قلمرو سیاسی و اجتماعی تبدیل می شود و شاعران نیز در راستای آن اهداف به یاری مردم می شتابند. یکی از موضوعات مهم در دیوان شاعران عصر مشروطه، «آزادی و میهن دوستی» است. شاعرانی چون: ملک الشعرا بهار، فرخی یزدی، میرزاده عشقی و عارف و ... با سرودن اشعار حماسی و تصنیف گویی، سعی در همراهی مردم نمودند. و شاعرانی مانند نیما، اخوان، کسرایی و ... با اشعار خود به مقابله با طاغوت زمان پرداختند. این تحقیق قسمتی از تاریخ معاصر و شعر حماسی را با نگاهی منتقدانه به فرهنگ غرب و استعمار و استبداد از ملک الشعرا تا عصر حاضر را آشکار می نماید. شعر دفاع مقدس، مظهر و جلوه گاه مضامینی از قبیل: مفاهیم دینی و ولایی و مقاومت با مصداق روشن آن (حضرت سیدالشهداء (ع) و یاران بی بدیلش، کربلا، عاشورا و ایثار و شهادت و شعارهای توفنده ای مانند: «هِیهاتَ مِنّا الذلَه و ...») را تجلی می نماید. و شاعرانی همچون شهریار، حسن حسینی، قیصر امین پور، سپیده کاشانی، علی معلم، محمدرضا عبدالملکیان، سلمان هراتی، علی رضا قزوه، نصرالله مردانی، موسوی گرمارودی، بهمن صالحی، صدیقه وسمقی و ... با اشعار خود به بیان حماسه ی انقلاب اسلامی و دفاع مقدس می پردازند. در این پژوهش سعی شده با تقسیم بندی موضوعی یک پژوهش علمی، ادبی جمع آوری نموده و در اختیار علاقمندان به ادبیات حماسی قرار داده شود.