مسئولیت بین المللی دولتها در قبال فعالیت های فضایی
چکیده
موضوع تدوین یک نظام حقوقی ویژه که بر فضای ماوراء جو حاکم باشد چند سال پس از پایان جنگ جهانی دوم، هنگامی که در سال 1957 اولین شبی فضایی توسط اتحاد جماهیر شوروی سابق به فضا پرتاب شد، مطرح گردید. از آن زمان تاکنون توسع فالیت های فضایی بشر بسیار چشمگیر بوده است و روز به روز بر تعداد سفاین و ماهواره های پرتاب شده افزوده می گردد، این افزایش در پرتاب توسط دولتها بعنوان پیشگامان حوزه فضا و فعالیت های مرتبط بدان، بعلاوه ظهور فناوری های جدید در علوم فضایی و حضور سازمان های بین المللی و نهادهای خصوصی در فعالیت های مذکور، سبب گردیده که مشکلات حقوقی مرتبط با این نوع فعالیت ها نیز پیچیده تر گردد. از جمله اصولی که علی رغم پذیرش جامعه بین المللی در حوزه حقوق فضای ماوراء جو بسیار بحث برانگیز بوده " مسولیت بین المللی دولتها" می باشد، زیرا بدلیل ماهیت خطرناک فعالیت در فضا احتمال ورود خسارت اجتناب ناپذیر خواهد بود و اولین پیامد ورود خسارت نیز تحقق مسئولیت بین المللی برای فعالان و نهایتا جبران خسارت ایجاد شده است. اسناد حقوق فضا در زمینه مسئولیت و جبران خسارت ویژگی خاصی دارد، زیرا علاوه بر اینکه دربردارنده قواعد حقوقی بسیار غنی می باشد و مقررات بدیعی را وضع نموده، چالش های بسیاری که بواسطه توسعه علوم بشری ایجاد گردیده بی جواب مانده است، در رساله پی رو تلاش گردیده که با بررسی موشکافانه قواعد و اسناد بین المللی موجود در خصوص مسئولیت دولتها در فعالیتهای فضایی در جهت پاسخ به بسیاری از پیچیدگی های حقوقی حوزه حقوق فضا گامی هر چند کوچک برداشته شود و شرایط و رویه های موجود برای تحقق مسولیت بین المللی در عرصه فضایی برای خوانندگان عزیز روشن گردد، لذا علاوه بر بیان قواعد نوآورانه، خلاءهای موجود به دقت بررسی شده و نهایتا راه حل هایی جهت نیل به چهارچوب حقوقی ویژه برای حوزه فضا و فعالیت های مرتبط به آن ارائه گردیده است.