پایان‌نامه

حدوث نفس در حکمت متعالیه

چکیده

موضوع پایان نامه حدوث نفس در حکمت متعالیه می باشد. درباره حدوث و قدم نفس نظریات مختلف وجود دارد: افلاطون و افلاطونیان معتقدند که نفس پیش از تعلّق به بدن در عالم برتر و بالاتر یعنی عالم مُثُل و مجردات وجود داشته است ولی پس از خلق بدن به آن تعلق و وابستگی پیدا می کند. ارسطو، پیروان او و بیشتر حکمای اسلامی بر این عقیده اند که حدوث نفس با حدوث بدن مقارن است یعنی مقارن با تمامیت بدن از حیث خلقت، خداوند روح مجرد را می آفریند و میان آنها پیوند و تعلق برقرار می کند این گروه عقیده دارند که روح در آغاز آفرینش خود موجود مجرد و روحانی است و خداوند میان موجود روحانی و بدن جسمانی ارتباط برقرار می سازد. به عبارت دیگر نفس را روحانیه الحدوث و البقاء می دانند، اما صدرالمتألهین و پیروان حکمت متعالیه بر این باوراند که نفس در آغاز حدوث خویش مجرد و روحانی نیست بلکه از آغاز موجود مادی و جسمانی است که پس از مدتی با حرکت جوهری اشتدادی و تحولات جوهری که در ماده رخ می دهد به مرحله تجرّد می رسد این گروه نفس را جسمانیه الحدوث و روحانیه البقاء می دانند.

اساتید راهنما و مشاور

ابوالحسن غفاری، احمد سعیدی

پایان‌نامه‌های مشابه

  • بررسی تطبیقی نفس در حکمت اشراقی سهروردی و حکمت متعالیه ی ملاصدرا

    پایان‌نامه۲۰۱۲وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه رازی - دانشکده ادبیات و علوم انسانیمحمد گودرزی

    چکیده: من کیستم؟! حقیقت من چیست؟! از کجا آمده ام؟! آمدنم بهر چه بود؟! به کجا می روم؟! این دست پرسش ها، پرسش هایی بنیادین است که همواره ذهن پرسشگر آدمی را به خود مشغول داشته اند. از این رو فلاسفه تلاش نموده اند تا به این پرسش های بنیادین پاسخی درخور و مناسب دهند. رگه های آغازین پر

  • معرفت نفس از دیدگاه حکمت متعالیه و عرفان اسلامی

    پایان‌نامه۲۰۱۰وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قم - دانشکده الهیات و معارف اسلامیمصطفی عزیزی علویجه

    یکی از مباحث مهم در گستره عرفان عملی «معرفت شهودی نفس» می باشد. منظور از «معرفت» در عنوان مذکور شناختِ حضوری نفس به خود و مراتب مثالی و عقلی و فرا عقلی خود می باشد. این معرفت حضوری و شهودی در مرتبه کامل تری از سنخ «علمِ به علم» و التفات و توجه حضوری به حضور مراتب نفس نزد خویش می

  • بررسی انتقادی ادله تجرد و جوهریت نفس ناطقه در حکمت متعالیه با توجه به پیشینه آن

    پایان‌نامه۲۰۰۹وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه علامه طباطبایی - دانشکده ادبیات و زبانهای خارجیسمانه سمنانی

    تلاش در جهت کسب معرفت نفس چه در اندیشه بشری و چه در اندیشه دینی از ارزش و اهمیّت والایی برخوردار است، در نگاه بشر، انسان شناسی و علم به احوال روح و روان انسانی در تبیین مفاهیم اخلاقی و معنادار بودن زندگی بسیار موْثر و سودمند می باشد و در نگاه دین: شناخت و دریافت حقیقی نفس علاوه ب

  • بررسی رابطه نفس و بدن در عالم طبیعت و آخرت در حکمت متعالیه

    پایان‌نامه۲۰۱۲دانشگاه تربیت معلم - تهران - دانشکده ادبیات و علوم انسانیمرضیه سوهانی

    یکی از مباحث مهمی که از گذشته تا به امروز توجه فیلسوفان بسیاری از غرب تا شرق را به خود معطوف کرده است مسئله نفس وچگونگی ارتباط آن با بدن است. مبحثی که از زمان سقراط و ارسطو وافلاطون تا دکارت و از زمان فارابی و ابن سینا و سهروردی تا ملاصدرا وسایر فیلسوفان تا به امروز ادامه داشته ا

  • مباحث عقلی تغییر و تکامل نفس انسان در عالم برزخ و قیامت بر مبنای حکمت متعالیه

    پایان‌نامه۲۰۱۱وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه اصفهان - دانشکده ادبیات و علوم انسانیمنصوره السادات وداد

    از نظر فلسفی عوالم اخروی خالی از هرگونه ماده و قوه انفعالی است. از همین رو حرکت و تغییر که به معنای از قوه به فعل شدن است، در آن عوالم بی معناست. تکامل نیز چون قرین با حرکت است، همین حکم را خواهد داشت. اما ملاصدرا از هیولی و قوه اخروی سخن به میان می آورد. همچنین در عباراتی از تبد

  • تحلیل نظریه جسمانی بودن حدوث نفس انسانی در فلسفه ملاصدرا و ابعاد و نتایج آن با نظر به آراء منتقدان

    پایان‌نامه۲۰۰۹وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه تربیت مدرس - دانشکده علوم انسانیابوالحسن غفاری

    چکیده هدف از این پژوهش "بررسی و تحلیل نظریه حدوث جسمانی نفس انسانی در فلسفه ملاصدرا و بیان ابعاد و نتایج آن با نظر به آراءمنتقدان" است. ملاصدرا با نقد نظریه قدم نفس و حدوث روحانی آن، نظریه ابتکاری خود در باره نفس را مطرح کرده است، بر اساس این نظریه نفس قبل از بدن به عنوان نفس جزئ

اسناد مشابه

  • هبوط و حدوث نفس از دیدگاه حکمت متعالیه

    مقاله۲۰۱۱انسان پژوهی دینیعبدالفتاح آقازاده

    هدف از تدوین این مقاله، تبیین نزول نفس و سازگاری آن با نظریه جسمانیة الحدوث می باشد. از این رو ابتدا درباره نزول و حدوث نفس مطالبی بیان می­گردد در ادامه مبحث خزائن الهی مطرح می گردد. در نهایت، بحث به آنجا می رسد که در عین حال که نفس در سیر تحول ماده به وجود می آید و به بدن تعلق م

  • هبوط و حدوث نفس از دیدگاه حکمت متعالیه

    مقاله۲۰۱۱انسان پژوهی دینیعبدالفتاح آقازاده

    هدف از تدوین این مقاله، تبیین نزول نفس و سازگاری آن با نظریه جسمانیة الحدوث می‌‌باشد. از این رو ابتدا درباره نزول و حدوث نفس مطالبی بیان می‌گردد در ادامه مبحث خزائن الهی مطرح می‌گردد. در نهایت، بحث به آنجا می‌رسد که در عین حال که نفس در سیر تحول ماده به وجود می‌آید و به بدن تعلق

  • بررسی نحوه حدوث و بقای جامعه در پرتو آموزه‌های حکمت متعالیه

    مقاله۲۰۲۴فصلنامه علمی پژوهشی اسلام و مطالعات اجتماعیاعظم میرزمانی، یونس فرقانی، مهدی سپهری، حسن دانایی‌فرد

    مناقشه بر سر دوگانۀ اصالت فرد یا اصالت جامعه، در ادبیات جامعه‌‌شناسی، تاریخی طولانی دارد. پذیرش هریک از دوطرف این دوگانه، در چگونگی نظریه‌‌پردازی‌‌های بعدی در خصوص قوانین حاکم بر جامعه و مراحل تکوین آن نقشی تعیین‌‌کننده دارد. با در نظرگرفتن پیشینه عمدتاً فلسفی این گفتگو، لزوم پرد

  • خوانش سیر اخروی نفس در نگاره‌های" روز داوری" فالنامه تهماسبی و خمسه نوایی بر اساس حکمت متعالیه

    مقاله۲۰۲۷پژوهش هنرفاطمه یوسف الهیه، مجتبی یزدانپناه

    مسئله مرگ و پیش‌آمدهای پس از آن، همواره یکی از دغدغه‌های انسان بوده و در سنت‌های دینی، فلسفی و هنری جایگاهی محوری داشته است. در حکمت متعالیه ملاصدرا، مرگ نه به‌عنوان نابودی، بلکه‌به عنوان مرحله‌ای از تحول وجودی نفس تبیین می‌شود که در پرتو اصل اصالت وجود، و نظریه معاد جسمانی،روحان

  • معرفت نفس؛ راه آزادی راستین در حکمت متعالیه

    مقاله۲۰۲۶Metaphysical Investigationsامین دهقانی

    این مقاله در مقام پاسخ و رفع یکی از بحرانهای انسان معاصر بر اساس حکمت متعالیه است، و آن اینکه: آزادی راستین و حقیقی چیست؟ راه و مقصد آن کدام است؟ چه ارکان و ویژگی هایی دارد؟ این مقاله با رجوع به مبانی فلسفه ملاصدرا، به استنباط حقیقت آزادی و لوازم آن در نظام حکمت صدرایی پرداخته اس

  • تحلیل وجودشناختی و معرفت‌شناختی بایستگی تزکیه نفس با تکیه بر مبانی حکمت متعالیه

    مقاله۲۰۱۹حكمت اسرامحمدعلی وطن دوست

    در جستار حاضر تلاش شده است تا به شیوه توصیفی- تحلیلی با رویکرد عقلی و فلسفی، مبانی وجودشناختی و معرفت‌شناختی تزکیه نفس و ضرورت آن، براساس مبانی حکمت متعالیه صدرایی استخراج شده و مورد بازخوانی و تحلیل قرار گیرد. در پایان، این نتیجه به دست آمده است که پس از تنزل وجودی انسان از عالم