بررسی ساختاری، میکرومورفولوژیک و تکوینی میوه و مجرای ترشحی در گیاه دارویی زنیان trachyspermum ammi l. sprague
چکیده
هدف از پژوهش حاضر مطالعه ی تشریحی– تکوینی و میکرومورفولوژیک میوه گیاه زنیان با تاکید بر مجرای ترشحی بوده است. گل در 2 مرحله و میوه در 4 مرحله تکوینی با استفاده از میکروسکوپ های نوری و الکترونی نگاره مطالعه گردید. تعدادی کرک غده-ای از نوع capitate و کرک محافظتی برروی دیواره ی تخمدان قابل مشاهده بود که با رسیدن میوه از تعداد آنها به شدت کاسته شد. غلظت موم روی کوتیکول در طی تبدیل گل به میوه افزایش یافت. در بستری از سلول های پارانشیم زمینه ای 6 مجرای ترشحی شیزوژن در فرورفتگی های دیواره ی تخمدان به صورت متناوب با دستجات آوندی دیده شدند. سلول های پارانشیمی نیز در حین تبدیل گل به میوه از سلول هایی منظم و کلروفیل دار با دیواره صاف در گل، به سلو ل هایی با دیواره چین خورده و فاقد کلروفیل تغییر شکل یافتند. سلولهای مجاری ترشحی که به تعداد 16 عدد می باشند 3 فاز پیش از ترشح، ترشحی و پس از ترشح را به ترتیب در تخمدان گل لقاح یافته، میوه نارس و میوه رسیده طی می کنند. این سلول ها در فاز پیش از ترشح دارای سیتوپلاسم غلیظ همراه با واکوئل های ریز و در فاز ترشحی همراه با سیتوپلاسم رقیق می باشند و ترشحات در سمت داخلی مجاری قرار گرفته-اند و در فاز پس از ترشح در میوه رسیده، دیواره سلول های ترشحی به هم فشرده شده اند و ترشحات همچنان در سمت داخلی مجاری قرار دارند. دستجات آوندی نیز در میوه دارای فیبر بودند که بر سختی میوه می افزاید.