پایان‌نامه

بررسی تطبیقی دیدگاه آیه الله معرفت و زرقانی در مورد روایات تاریخ قرآن

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

ماهیت مباحث دانش تاریخ قرآن بر منابع تاریخی و روایی تکیه دارد. میزان استفاده از روایات و درستی تحلیل آنها قوت و ضعف دستاوردهای علمی را در این دانش تعیین می کند. رساله حاضر به ارزیابی میزان توجه دو قرآن پژوه معاصر، استاد معرفت و استاد زرقانی به منابع روایی و کیفیت تحلیل آنها در سه مبحث وحی ، نزول و جمع قرآن پرداخته است. برابر دستاوردهای پژوهش هر دو قرآن پژوه به استناد روایات، راه انتقال وحی به پیامبر اکرم(ص) را رویاهای صادقه، وحی مستقیم و وحی به واسطه نزول جبرئیل دانسته اند، اما در جمع بندی و تحلیل روایات مربوط با هم توافق ندارند. این اختلاف به تشخیص راه مخصوص انتقال وحی قرآنی بر می گردد. هر دو قرآن پژوه نزول قرآن در شب قدر را به آغاز نزول قرآن تفسیر می کنند. استاد معرفت که به روایات بعثت در 27 رجب باور دارد، به توجیهی تأمل برانگیز، در روایات تقارن بعثت با نزول آیاتی از کلام الله پرداخته است. وی عنوان قرآنی بودن را، از آیات آغاز نزول تا زمان ماه رمضان در سه سال بعد ، سلب کرده است. ایشان بر خلاف زرقانی، به-شدت با روایات موهم تردید پیامبر در الهی بودن وحی نازل شده، مخالفت کرده وآنها را مردود می شمرد. دو قرآن پژوه در مبحث نزول قرآن به یک میزان از روایات بهره نگرفته اند و استاد معرفت گوی سبقت را از استاد زرقانی ربوده است. وی گزارشات ترتیب نزول سوره ها را نیز با استناد به ابن عباس و شاگردان وی پذیرفته است. بر خلاف زرقانی، استاد معرفت روایات نزول بر بیت العزه یا بیت المعمور را نمی پذیرد و توجیهات به عمل آمده در این باب را کافی نمی شمرد. همچنین به طور کلی به سمت مخالفت با روایات تردید آمیز در باره سوره های استثنایی و آیات استثنایی رفته است. آقای زرقانی در باب جمع و تدوین قرآن با گفتمان رائج اهل سنت و اصالت دادن به مصحف ابوبکر همراهی می کند. لذا همه روایات تاریخی در باب جمع قرآن در دوران پیامبر و صحابه و عثمان را به سود اصالت مصحف ابوبکر، توجیه و تحلیل می کند. در حالی که استاد معرفت به روایات مربوط به تلاش های موفق پیامبر در گرد آوری قرآن در سینه و مکتوبات صحابه و مسلمانان روی خوش نشان می دهد و علی (ع) را مأمور تدوین صحف گردآمده نزد پیامبر می شمرد. وی همچنین برای صحابه جامع قرآن ارزش در خور را باور دارد. ایشان انتساب مصحف به ابوبکر را مورد انکار قرار می-دهد وآن را به دلیل دخالت کامل زید بن ثابت ، کار وی به حساب می آورد. استاد معرفت جمع در دوره عثمان را محصول دخالت و تشریک مساعی همه صحابه و مکتوبات آنها می شمرد و به نقش ابی بن کعب در املاء و تأیید علی (ع) تصریح می ورزد.

اساتید راهنما و مشاور

عبدالکریم بهجت پور

پایان‌نامه‌های مشابه

  • تحلیل و بررسی دیدگاه آیت الله معرفت در زمینه ی کارایی قرآن در دوره ی معاصر

    پایان‌نامه۲۰۱۱وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قم - دانشکده الهیات و معارف اسلامیاکبر زرگرزاده

    از آنجایی که با گذر زمان و پیشرفت علم و تکنولوژی، کارایی برخی از آیات قرآن در دوره ی معاصر از دیدگاه بعضی از روشنفکران معاصر مورد تردید واقع گشته است، بررسی این آیات و اثبات کارایی آن ها برای شبهه زدایی از موضوعات آن آیات، مجالی را می طلبد. در این گفتار در آغاز کلیاتی که در زمینه

  • بررسی تطبیقی نزول قرآن و تدوین آن از دیدگاه آیت الله معرفت و جلال الدین سیوطی

    پایان‌نامه۲۰۱۳وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه اراک - دانشکده علوم انسانینیلوفر دهقان

    نزول و جمع قرآن¬، از جمله مسائل بحث برانگیز در حیطه¬ی علوم قرآنی می¬باشد که پرسشهای بسیاری را موجب گردیده است. روشن شدن کیفیت نزول و جمع¬آوری قرآن¬، نقش به سزایی در فهم و تفسیر آیات قرآن دارد و بحث و بررسی در این مسئله به بسیاری از شبهاتی که در این زمینه مطرح شده پاسخ می¬دهد. این

  • بررسی نظریه بطون قرآن با تاکید بر دیدگاه آیت الله معرفت و نسبت آن با جامعیت قرآن

    پایان‌نامه۲۰۱۲سید محمد حسین میری

    موضوع این رساله «بررسی نظریه بطون با تأکید بر دیدگاه آیت الله معرفت ( ره ) و نسبت آن با جامعیت قرآن» است . وجود بطون برای قرآن از منظر روایات امری مسلم است که آیات قرآن و اعتبار عقلی هم موید آن است ؛ اما مسأله مهم تبیین چیستی باطن قرآن است که اندیشمندان شیعه در تحلیل آن سه رویکرد

  • بررسی تطبیقی اعجاز قرآن از دیدگاه علامه طباطبائی(ره)وآیت الله معرفت(ره)

    پایان‌نامه۲۰۱۱وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشکده اصول الدینمریم فخاری

    در این پژوهش که به "بررسی اعجاز قرآن" اختصاص دارد برای اولین بار کوشش شده است تا با جمع آوری و بررسی تطبیقی دیدگاه های دو دانشمند بزرگ قرآنی، علامه طباطبائی; و آیت الله معرفت;، این ویژگی منحصر به فرد قرآنی به تفصیل – و البته با بضاعت نگارنده- تبیین شود. بنابر این فصول پنج گانه زی

  • تحلیل دیدگاه های خاورشناسان در مورد روایات جمع و تدوین قرآن

    پایان‌نامه۲۰۱۲وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قم - دانشکده الهیات و معارف اسلامیمریم علی زاده

    بسیاری از عالمان اسلامی، روایت جمع و تدوین قرآن در زمان ابوبکر و تکمیل آن در زمان عثمان را پذیرفته بودند؛ آن گونه که می توان گفت این نظر قرن ها بی رقیب و به عنوان دیدگاه حاکم و مقبول رواج داشته است. غربیان نیز در ارائه ی تصویری کامل از موضوع جمع قرآن هم رأی نبوده اند. برخی چون جا

  • بررس تطبیقی دیدگاه قرآن،روایات و عهدین در مورد حضرت عزیر(ع)

    پایان‌نامه۲۰۱۵وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه قم - دانشکده الهیاتمحمد صادق زاده دهبارزی

    چکیده: اعتقاد به سایر پیامبران الهی به مانند اعتقاد به پیامبر اسلام(ص) از اصول دین اسلام می باشد. عُزیر(ع) یکی پیامبرانی است که در قران کریم از او نام برده شده و مفسران در باره او بحث کرده اند. نام این شخصیت در عهدین عزرا است. از دیدگاه عهدین او از کسانی است که بعد از حمله بخت ال