عوامل پذیرش و عدم پذیرش موعظه از منظر آیات و روایات
چکیده
«موعظه» به عنوان یکی از شیوه های تربیتی ضروری و موثر در اسلام، و در فرهنگ و رسوم جوامع بشری از وظایف مهم معلمان تاریخ بشریت، از آدم تا خاتم، برای رسیدن به کمال و سعادت و رستگاری انسان ها در زندگی مادی و معنوی، همواره وجود داشته است. در این پایان نامه این سوال مطرح است که چرا در بسیاری از جوامع امروزی با وجود پند و اندرز خیرخواهان، عده ای توجهی به مواعظ ناصحان ندارند؟ به همین منظور، نگارنده به بررسی عوامل پذیرش و عدم پذیرش موعظه، و مسائل پیرامون آن در آیات و روایات پرداخته تا راهکاری برای این معضل اجتماعی بیابد. پایان نامه در پنج فصل تنظیم شده: فصل اول کلیات، فصل دوم به معنای لغوی و اصطلاحی موعظه، که در آن به واژه های «موعظه»، «وعظ» به معنای «پند و اندرز» واعظ، متّعظ و… پرداخته شده است. فصل سوم ویژگی های موعظه نیکو و واعظان موفق؛ که در آن اهمیت موعظه نیکو، عوامل موثر، شرایط و مصادیق آن بیان شده است. در خصوص اهمیت موعظه، همان بس که قرآن کریم «کتاب موعظه» و خود خداوند اولین و بهترین واعظ خوانده شده است. فصل چهارم به نتایج و تأثیرات موعظه نیکو پرداخته که در این راستا به برخی از عوامل پذیرش موعظه نیکو، و سپس به برخی از عوامل، عواقب و تأثیرات عدم پذیرش موعظه نیکو، و نیز به کسانی که موعظه برای آنان سودی ندارد، پرداخته شده است. برای نتیجه مطلوب، در ادامه فصل چهارم، راهکارهایی برای تشویق پذیرش موعظه نیکو، و راهکارهایی برای مقابله با عدم پذیرش موعظه، و نیز فواید موعظه و الهام از تأثیرات مثبت آن در ابعاد گوناگون فرهنگی، دینی، عقیدتی، سیاسی، اجتماعی با استفاده از آیات و روایت بیان گردیدهو در فصل پنجم نتیجه گیری، پیشنهادها و پیوست ها آورده شده است. نتایج به دست آمده: در مجموع باید گفت: اگر از روش تربیتی موعظه به خوبی استفاده شود، نتایج ارزنده ای در چشم انداز به تحقق پیوستن آن برای خوشبختی و سعادت افراد جامعه بشری حاصل خواهد شد. روش های اجرا: از روش کتابخانه ای و برخی نرم افزارهای معارف اسلامی همچون گنجینه نور، جامع الاحادیث 5/3، جامع التفاسیر 2 نور استفاده شده است.