مطالعه تطبیقی مولفه های فرهنگی از دیدگاه اسلام و دیدگاه غرب ( مطالعه موردی فرهنگ سازمانی )
چکیده
فرهنگ یک سازمان، باورها، نگرش ها ، فرضیات و انتظارات مشترکی را در بر میگیرد که در نبود یک قانون یا دستور العمل صریح، رفتارها را هدایت میکند و در اکثر سازمانها، غالب موقعیتهای مدیریتی این چنین است. فرهنگ میتواند منبع نیرومندی از هویت، هدف مشترک و رهنمود انعطافپذیر باشد. تاثیر فرهنگ سازمانی بر اعضای سازمان به حدی است که میتوان با بررسی زوایای آن، نسبت به چگونگی رفتار، احساسات ، دیدگاهها و نگرش اعضای سازمان پی برد و واکنش احتمالی آنان را در قبال تحولات مورد نظر ارزیابی، پیش بینی و هدایت کرد. با اهرم فرهنگ سازمانی، به سادگی میتوان انجام تغییرات را تسهیل کرد و جهت گیریهای جدید را در سازمان پایدارتر کرد. مطالب یاد شده و بسیاری از تحقیق هایی که در زمینه فرهنگ سازمانی انجام شده است، نشان می دهد شناخت فرهنگ سازمانی به عنوان یک ضرورت مهم ، در اولویت فعالیتهای مدیران سازمانها قرار دارد. به طوریکه بسیاری از دانشمندان مهمترین وظیفه رهبران سازمان را وضع ارزشهای فرهنگی مناسب و توسعه آن در سطح سازمان می دانند. پرورش و توسعه فرهنگ سازمانی، با توجه به تعریف عمیق آن، در مکتب اسلام اهمیتی دوچندان دارد؛ زیرا، با حاکم شدن ارزشهای فرهنگی، نه تنها اهداف متعالی سازمان تحقق می یابد؛ بلکه جنبه های اخلاقی ، تولیدی و سودآوری سازمان نیز رشد می یابد. پژوهش حاضر با توجه به اهمیت و ضرورت فرهنگ سازمانی در سازمانها سعی کرده به مقایسه بین فرهنگ سازمانی از دیدگاه اسلام و غرب را مورد بررسی قرار دهد. جامعه آماری مورد بررسی مدیران سازمانهای دولتی در ایران و مدیران غربی بودند که با توجه به بزرگ بودن جامعه آماری ، مدیران سازمانهای دولتی استانهای سمنان و تهران به عنوان نمونه آماری ایران و مدیران اروپایی و غربی شاغل در افغانستان با توجه به وضعیت خاص آن کشور (اهل کشورهای ایتالیا ، فرانسه ، سوئیس ، سوئد ، ایالات متحد آمریکا ، اسپانیا و آلمان) به عنوان نماینده دیدگاه غرب انتخاب شدند. به منظور جمعآوری اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته فرهنگ سازمانی استفاده گردید. بررسی نتایج فرضیههای تحقیق نشان داد در تمامی مولفههای مورد بررسی به غیر از مولفه "تعیین هویت"، مدیران غربی امتیاز بالاتری نسبت به مدیران ایران داشتند. همچنین نتایج مقایسه مؤلفهها نشان داد در تمامی فرضیهها ؛ به غیر از مؤلفه "کنترل و نظارت" تفاوت معنیداری بین فرهنگ سازمانی از دیدگاه اسلام و غرب تفاوت معنیداری وجود داشت. با توجه به نتایج بدست آمده میتوان اذعان داشت که هنوز فرهنگ سازمانی اسلامی در سازمانهای ایران به خوبی به منصه اجرا گذاشته نشده و میتوان با برنامهریزیهای بلندمدت و با استفاده از الگوهای ناب دین مبین اسلام در پرتو انوار ثقلین ؛ فرهنگ سازمانی مبتنی بر اسلام را در سازمانها ایجاد کرد