تحلیل روند پارامترهای هواشناسی با استفاده از تبدیل موجک گسسته
چکیده
روند، یکی از مشخصات مهم و اساسی در سری های زمانی است و در مباحث کاربردی علوم جوی از جمله موضوع تغییر اقلیم بسیار حائز اهمیت می باشد. به دلیل همین اهمیت، تاکنون مطالعات متعددی در خصوص بررسی روند پارامترهای هواشناسی و هیدرولوژیک در کشور انجام شده است، اما در هیچ یک از این مطالعات، تغییرات زمانی از دیدگاه تحلیل سیگنال و در حوزه فرکانس مورد بررسی قرار نگرفته است. با تحلیل دقیق روند پارامترهای جوی به ویژه در حوزه فرکانس می توان درک بهتری از رفتار و ساختار نوسانی این پارامترها در طول زمان بدست آورد. در این پژوهش، با بکارگیری روش تبدیل موجک در کنار آزمون من-کندال، سعی شده است تا روند داده های هواشناسی به شکل دقیق تری مورد مطالعه قرار گیرد و به علاوه غالب ترین مولفه های نوسانی موثر بر رخداد این روند نیز شناسایی گردد. در این خصوص، داده های ماهانه 7 پارامتر هواشناسی (دمای کمینه، دمای بیشینه، دمای متوسط، بارش، فشار جوی، فشار بخار و رطوبت نسبی) در 7 ایستگاه سینوپتیک ایران (بابلسر، تبریز، تهران، زنجان، سبزوار، شاهرود و مشهد) در دوره 55 ساله (1956 تا 2010) مورد تحلیل قرار گرفته اند. نتایج این پژوهش نشان می دهد که هر چند روند برخی پارامترها (مانند دما) در اغلب ایستگاهها مشابه می باشد، اما دوره های نوسانی غالب موثر بر رخداد این روند دارای تفاوت هایی است که البته برای کشف عوامل موثر بر ایجاد این تفاوت ها، مطالعات جامع تری مورد نیاز است. در مجموع به نظر می رسد که روش های تحلیل سیگنال می تواند به عنوان راهکاری مطمئن و دقیق در شناسایی هر چه بیشتر الگو نوسانات پارامترهای جوی مورد استفاده قرار گیرد و به این ترتیب، بسیاری از فعالیت های مهم و کاربردی (مانند پیش بینی های هواشناسی، مباحث مدیریت منابع آب، تدوین استراتژی های کشاورزی و...) با دقتی بالاتر انجام شود.