ارزیابی مقاومت به ویروس پیچیدگی بوته چغندرقند در ارقام گوجه فرنگی
چکیده
ویروس پیچیدگی بوته چغندرقند (beet curly top virus (bctv یکی از عوامل ایجاد کننده بیماری پیچیدگی بوته در گوجه¬فرنگی و بیش از 300 گونه گیاهی دو لپه دیگر می¬باشد. از مناسب¬ترین شیوه¬های کنترل این بیماری ویروسی، استفاده از ارقام مقاوم می¬باشد. در این تحقیق به¬منظور ارزیابی مقاومت به ویروس پیچیدگی بوته چغندرقند، از 12 رقم گوجه¬فرنگی در قالب یک طرح کاملاَ تصادفی استفاده گردید. گیاهان در مرحله 3-4 برگی با روش اگرواینوکولیشن (agroinoculation)توسط یک همسانه بیمارگر ویروس مایه¬زنی شدند. همانندسازی و آلودگی ویروسی در گیاهان، با نمونه¬برداری از برگ¬های تازه تشکیل شده در روزهای 14، 21 و 34 بعد از مایه¬زنی، با استفاده از واکنش زنجیره¬ای پلی¬مراز مطالعه گردید. چهار هفته بعد از مایه¬زنی، گیاهان گوجه¬فرنگی بر اساس شدت علایم بیماری ایجاد شده ارزیابی شدند. علایم بیماری در پنج درجه شامل صفر (بدون علایم)، یک (زردی و ضخیم شدن خفیف برگ)، دو (زردی، ضخیم شدن برگ و پیچیدگی خفیف)، سه (زردی، ضخیم شدن برگ، پیچیدگی شدید و رگبرگ بنفشی) و چهار (زردی، ضخیم شدن برگ، پیچیدگی برگ، رگبرگ بنفشی، اپی¬ناستی و کوتولگی) نمره¬دهی شدند و ارقام مختلف با توجه به ضریب آلودگی در گروه¬های مختلف قرار گرفتند. به این ترتیب، مشخص گردید که رقم سوپرچیف نسبتاَ مقاوم به این ویروس بوده، ارقام سادین 95، پلاترو، سوپرآ (ug san)، ریوگرند، سوپر استار، سیلویانا و سوپر استرین بی نسبتاَ حساس و سایر ارقام شامل یونیژن، ارلی اوربانا وای، آلیندی 811 و گروسی لیسی حساس به این ویروس می¬باشند. در آنالیز آماری پس از تجزیه و تحلیل داده¬ها توسط نرم¬افزار sas، ارقام به هفت گروه تقسیم¬بندی شدند و در نتیجه رقم سوپر چیف به¬عنوان رقم نسبتاَ مقاوم و رقم آلیندی 811 به¬عنوان رقم حساس شناخته شد.