رئالیسم در داستان های محمد رضا یوسفی
چکیده
رئالیسم واژه ای فرانسوی ودر لغت به معنای واقع گرایی وحقیقت جوییودراصطلاح مکتبی عینی وبیرونی است که بر بیان واقعیت های جامعه تأکیدداردومعتقداست برای نشان دادن تصویردرست ازجامعه بایدزبانی ساده وبی تکلف رابرگزید.رئالیسم به انواع گوناگونی تقسیم می شودوبه نحوی مراحل گوناگون راپشت سرگذاشته ونقش موثری درحوزه های گوناگون زندگی ودانش بشری دارد.به طوری که اکثرمردم بخصوص هنرمندان به این شیوه دانش وهنروافکاروعقایدخودرابه دیگران انتقال می دهند.رئالیسم شیوه ای است که به آسانی بامخاطب ارتباط برقرارمی کندوهنرچگونه زیستن رابه اومی آموزد. ادبیات کودک و نوجوان نیز از رئالیسم بهره جویی وافی کرده و بسیاری از اندیشه ها و تعالیم را به این شیوه به مخاطب منتقل می نماید .اهمیت واقع گرایی در انتقال مفاهیم به حدی است که بسیاری از نویسندگان آثار ادبی به صورت خود آگاه و نا خودآگاه به واقعیت های زندگی می پردازند تا از طریق آن به ارتباطی سیال، موفق وصمیمی با مخاطب کودک ونوجوان خود برسند. اززمان شکوفای رئالیسم نویسندگان زیادی درکتابهای گوناگوان وبه شیوه های مختلف به بررسی رئالیسم پرداخته اند.ازجمله:«ماکس رافائل»کتاب تاریخ رئالیسم رانوشته،«دیمیان گرانت»کتاب رئالیسم رانگاشته است.درداخل ایران نیز«دکترمیترا»و«رضاحسینی»دراین زمینه آثاری تألیف کرده اند. ضرورت تحقیق ازآنجاست که تاکنون پژوهش وپایانامه دراین موردنوشته نشده است.این تحقیق می توانددرادامه مسیرکمک کندومیتوان میزان تأثیرگذاری برکودکان ونوجوانان راازنگاه واقع گرایی (رئالیسم)سنجید. از جمله نویسندگانی که توانسته در حوزه ادبیات کودک از واقع گرایی برای پیشبرد اهداف خود و نزدیک نمودن ذهن کودک و نوجوان برای انتقال مفاهیم به بهترین شکل استفاده کند محمدرضایوسفی است.محمدرضایوسفی است،درضمن نوشته های ایشان هیچ تناقضی بامسائل دینی ندارد نگارنده بر آن است تا با انجام این پژوهش گامی هر چند کوچک در بررسی رئالیسم ادبیات کودک و نوجوان بردارد. این پژوهش به پرسش های زیر پاسخ می دهد: 1-واقع گرایی درداستان های محمدرضایوسفی تاچه اندازه نمودیافته است؟ 2-استفاده از رئالیسم تاچه اندازه به این نویسنده درپیشبرداهداف وبیان مقاصداوکمک کرده است؟ 3-مولفه های واقع گرایی در آثارمحمد رضا یوسفی چیست؟ 4-چرا نویسنده استفاده ازاین شیوه درداستان نویسی راانتخاب کرده است؟ فرضیات تحقیق 1-بسیاری ازمجموعه داستانهای این نویسنده کاملابازتاب واقعیت واوضاع اجتماعی زمان اوست وعمده تلاش اوانعکاس تصویراحوال طبقات مختلف درزمانی مشخص است. 2-محمدرضایوسفی بابیان تصاویری که عمومابرای همه قابل فهم اند و باانعکاس واقعیت های زندگی اقشارمختلف کودکان وجوانانراباخودهمراه وهمدل می کند. 3-مولفه های واقع گرایی در داستان های محمد رضایوسفی بامولفه های رئالیسم غربی متفاوت است. 4-ازآنجا که رئالیسم دقیقابیان واقعیت وانعکاس محسوسات است برای کودکان ونوجوانان بیشتر قابل درک وموفقیت در بیان مقصودبرای نویسنده بیشتر است. در این پژوهش از روش گرد آوری اطلاعات کتابخانه ای استفاده شده است که با استفاده ازبرگه تحقیق(فیش)انجام خواهد شدوروش تحقیق این پوهش توصیفی-تحلیلی است. هرچند در زمینه رئالیسم ادبیات کودک و نوجوان کارهای محدودو مقالاتی نگاشته شده اما در این موضوع خاص هیچ گونه بررسی و تحقیقی صورت نگرفته است و این پژوهش می تواند قدمی برای تحقیقات و پژوهش های بیشتر در این حوزه از ادبیات کودکان و نوجوانان باشد.