تأثیر اسانس آویشن و زیره سبز بر عمر پس از برداشت میوه گوجه فرنگی رقم "دافنیس"
چکیده
یکی از محدودیت های نگهداری، بازاررسانی و صادرات گوجه فرنگی (.lycopersicon esculentum mill)، رسیدن سریع آن پس از برداشت و فساد میکروبی می باشد که موجب کاهش خواص کیفی و فساد این محصول می شود. می توان با استفاده از روش هایی در پس از برداشت، از بروز این مشکلات جلوگیری کرد. استفاده از مواد شیمیایی بعداز برداشت در بسیاری از کشورها محدود شده و امروزه مصرف کنندگان، محصولات ارگانیک و عاری از بقایای سموم را ترجیح می دهند. با توجه به این محدودیت های روزافزون، باید از روش های دیگری استفاده نمود. به نظر می رسد اسانس ها منابع خوبی برای حفظ کیفیت محصولات و جلوگیری از فساد میکروبی آنها باشند. آزمایش حاضر به منظور یافتن تأثیر اسانس های آویشن و زیره سبز و تغییرات غلظت آنها بر عمر پس از برداشت میوه گوجه فرنگی رقم دافنیس انجام گرفت. آزمایش اول جهت بررسی عمر انبارمانی میوه گوجه فرنگی با استفاده از تیمارهای اسانس آویشن و زیره سبز با غلظتهای 0، 250 ، 500 و 750 میکرولیتر درلیتر انجام شد. پس از تیمار کردن، میوه ها به مدت 35 روز در انکوباتور با دمای °c 10 و رطوبت نسبی 90% نگهداری شدند. هر 7 روز یکبار شاخص های کاهش وزن، سفتی، ph، مواد جامد محلول، اسید آلی، شاخص طعم، ویتامین ث، لیکوپن، میزان پوسیدگی و ارزیابی حسی مورد بررسی قرارگرفتند. آزمایش دوم جهت بررسی عمر قفسه ای، مشابه آزمایش اول انجام شد؛ با این تفاوت که میوه ها پس از تیمار، به مدت 20 روز در انکوباتور با دمای °c18 نگهداری شده و هر 4 روز یکبار ارزیابی شدند. هر دو آزمایش به صورت طرح کرت های خرد شده در زمان، در قالب طرح کاملاً تصادفی در3 تکرار انجام شد. نتایج آزمایش اول نشان دادکه تیمارهای اسانس، اثر معنی داری بر شاخص-های اندازه گیری شده دارد. کمترین کاهش وزن، ph، مواد جامد محلول و بیشترین اسیدآلی، ویتامین ث و نمره ارزیابی حسی در تیمار زیره سبز 750 میکرولیتر درلیتر بدست آمد که به جز با تیمار آویشن750 میکرولیتر درلیتر با سایر تیمارها از نظر آماری تفاوت معنی داری نشان داد. بیشترین میزان سفتی مربوط به تیمارهای زیره سبز 500 و 750 میکرولیتر درلیتر بود که تفاوت معنی داری با یکدیگر نداشتند. نتایج حاصل از آزمایش دوم نیز نشان داد تیمارهای اسانس، اثر معنی داری بر شاخص های اندازه گیری شده داشته است. کمترین درصدکاهش وزن در تیمار زیره سبز 750 میکرولیتر درلیتر بدست آمد که به جز با تیمارهای زیره سبز 500 و آویشن750 میکرولیتر درلیتر با سایر تیمارها تفاوت معنی داری داشت. همچنین بیشترین میزان ویتامین ث در تیمار آویشن750 میکرولیتر درلیتر بدست آمد که با سایر تیمارها تفاوت معنی داری داشت. اثر زمان نیز بر تمامی صفات اندازه گیری شده در هر دو آزمایش معنی دار بود. اثر متقابل تیمار و زمان نیز به جز در مورد شاخص مواد جامد محلول، در مورد سایر صفات معنی دار بود. بر اساس نتایج بدست آمده به نظر می رسد تیمار میوه ها با اسانس آویشن و زیره سبز 750 میکرولیتر درلیتر موجب حفظ بیشتر خصوصیات کیفی میوه طی مدت نگهداری در انبار داشته اند.