بررسی پتانسیل استفاده چند منظوره از هالوفیت ها و گیاهان مقاوم به شوری در اراضی شور (مطالعه موردی:کاشان-طبس)
چکیده
بیابان¬زایی عبارت است از تخریب سرزمین در اراضی خشک، نیمه خشک و خشک نیمه مرطوب در اثر عوامل اقلیمی و فعالیت¬های انسانی. تقریباً در تمام مناطق جهان به¬ویژه در مناطق خشک، موضوع شوری خاک در اثر انواع عوامل طبیعی و انسانی در حال تبدیل به یک مشکل جدی است. به¬علاوه در چنین مناطق خشکی که به¬طور طبیعی منابع آبی کمتری دارند، افزایش سریع جمعیت باعث فشار بیشتر بر منابع آب می¬شود. رشد سریع جمعیت، کمبود آب و افزایش شوری اراضی عامل تهدید کننده¬ای برای منابع غذایی محسوب می¬شود. تعداد زیادی از گیاهان هالوفیت ارزش اقتصادی بالایی دارند، در بسیاری از نقاط دنیا و اراضی شور رشد کرده و سازگاری¬های زیادی نسبت به دامنه وسیعی از تنش¬های محیطی نشان می¬دهند. بنابر این استفاده از این گیاهان به¬منظور تولید بیواتانول و کیفیت علوفه دام از اهمیت بالایی برخوردار است. در این تحقیق به بررسی استفاده چند منظوره از گیاهان هالوفیت در اراضی شور منطقه ای از کاشان و طبس پرداخته شد. پارامترهای کیفیت علوفه سه گونه phragmites australis، tamarix ramosissima و nitraria schoberi با استفاده از دستگاه nir اندازه¬گیری گردید و همچنین سه شاخص پتانسیل بیواتانول (لیگنین، سلولز و همی¬سلولز) با روش های آزمایشگاهی و روابط بدست آمد. به¬منظور انجام آنالیز¬های آماری از نرم افزارspss (نسخه 18)، آزمون تجزیه واریانس یکطرفه و دانکن جهت مقایسه میانگین¬ها استفاده شد. نتایج این تحقیق نشان داد که صفات مختلف کیفیت علوفه به هم مرتبط هستند. گونه¬ها و مراحل فنولوژیک با درصدانرژی متابولیسمی (me)، درصد ماده خشک قابل هضم (dmd) و درصد پروتئین خام (cp) بیشتر که مشخص کنند? ارزش غذایی بالاتر است، درصد دیواره سلولی منهای همی سلولز (adf)، درصد فیبر خام (cf) و الیاف نامحلول در شویند? خنثی (ndf) کمتری دارند. از بین مراحل رشد، مرحل? رویشی بالاترین کیفیت را داشته و بهترین زمان برای چرا و رسیدن به عملکرد مطلوب دام است. گون? n.shcoberi در مرحله اوج رویشی با مقدار لیگنین کمتر از 10 درصد و مقدا سلولز و همی¬سلولز بالاتر از میزان لیگنین دارای شرایط مناسبی برای پتانسیل تولید بیواتانول است و گون? autralis ph. پتانسیل کمی برای این منظور دارد.