مدل سازی و تفسیر داده های پلاریزاسیون القایی و مقاومت ویژه به منظور اکتشاف ذخایر مس در منطقه هفت کوه کرمان
چکیده
روش های اکتشافی به دو دستة روش های مستقیم و غیر مستقیم تقسیم می شوند. روش های ژئوفیزیکی، روش های اکتشافی غیر مستقیمی هستند که نسبت به روش های اکتشافی مستقیم مانند حفاری اکتشافی به هزینه و زمان کمتری نیاز دارند؛ اگرچه تفسیر نتایج آن ها مشکل است. هدف از برداشت های ژئوفیزیکی رسیدن به تصویری دقیق از ویژگی های زیرسطحی است. ip یکی از روش های معمول و کارآمد در شناسایی کانی های سولفیدی و فلزی، مخصوصاً سولفیدهای پراکنده است. از آن جایی که در این منطقه کانی های فلزی به صورت پراکنده در سنگ میزبان قرار گرفته اند، مدل سازی داده های ip به عنوان روش اصلی انتخاب شده است. همراه با این روش، مدل سازی داده های مقاومت ویژه نیز انجام شد تا با تلفیق نتایج حاصل از دو روش بتوان تفسیر دقیق تر و نزدیک تری به واقعیت ارائه کرد. به دلیل توانایی آرایش دوقطبی- دوقطبی در کاهش اثر جفت شدگی الکترومغناطیسی و همچنین قدرت تفکیک نسبتاً خوب، برداشت داده ها با این آرایش و با فواصل الکترودی 20 متر انجام شد. هدف از انجام این پژوهش، تعیین محدوده های کانی سازی مس با استفاده از مدل سازی وارون است. ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑﻪ ﺷﻮاﻫﺪ ﮐﺎﻧﯽﺳﺎزی در ﻣﻨﻄﻘﻪ، اﺑﺘﺪا ﭘﯽﺟﻮﯾﯽ ﺑه روش های ﻣﻘﺎوﻣﺖوﯾﮋه و ip ﺑﺎ آراﯾﺶ ﻣﺴﺘﻄﯿﻠﯽ اﻧﺠﺎم ﺷﺪ؛ ﺳﭙﺲ روش های ﻣﻘﺎوﻣﺖوﯾﮋه اﻟﮑﺘﺮﯾﮑﯽ و ip ﺑﺮای اﮐﺘﺸـﺎف ﺑـﯽ ﻫﻨﺠﺎریﻫﺎی ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺷﺪه به کار گرفته شد. برداشت های مقاومت ویژه و ip در این منطقه بر روی 4 پروفیل با آراﯾﺶ دوﻗﻄﺒﯽ- دوﻗﻄﺒﯽ انجام شد. در این تحقیق، به منظور تعیین محل دقیق کانسار و مشخص کردن محل حفاری، داده های حاصل از برداشت صحرایی به روش های مقاومت ویژه و ip توسط نر م افزار res2dinv مورد مدل سازی وارون قرار گرفته اند و عمق و ابعاد کانی سازی نیز در قسمت های مختلف تعیین گردیده است. نتایج حاصل از مدل سازی دوبعدی و تفسیر داده ها نشان داد که محل های کانی سازی مس تا حد زیادی از روی مقادیر بارپذیری بالا و مقاومت ویژه متوسط تا بالای این محل ها قابل تشخیص است. بنابراین کانی سازی مس در منطقه می تواند از نوع افشان یا پراکنده باشد. با توجه به نبود رس و گرافیت و نیز حضور کالکوپیریت، مالاکیت و دیگر کانی های فلزی مشابه آن ها در محل بی هنجاری ها، منبع ایجاد کننده بی هنجاری های مشاهده شده در مقاطع، مربوط به پراکندگی سولفیدها در عمق است که با اطلاعات زمین شناسی و حفاری تأیید شده است. در پایان این تحقیق، به منظور انجام هر چه بهتر عملیات های اکتشافی آتی؛ چند پیشنهاد از جمله نقاط جدید حفاری ارائه شده است. منطقه هفت کوه در جنوب شرقی شهرستان شهر بابک (استان کرمان) واقع شده است. اطلاعات موجود از منطقه، نقشه زمین شناسی، برداشت های مقاومت ویژه و پلاریزاسیون القایی ، مطالعات صحرایی مانند ترانشه های موجود در منطقه و اطلاعات به دست آمده از پنج گمانه حفر شده در منطقه را شامل می شود