تحلیل اقتصادی صادرات صنایع دستی در ایران (فرش دستباف و گلیم)
چکیده
از آنجاکه گسترش صادرات نقش اساسی در توسعه اقتصادی کشورها دارد و همچنین نقش کلیدی در رشد پایدار ایفا می کند بجاست که کشورهای مختلف کالاهایی که در آن مزیت نسبی دارند را شناسایی و عوامل موثر بر صادرات آ ن ها را بررسی کنند. از جمله کالاهای غیر نفتی که می تواند به بحران های ناشی از صادرات نفت، ارزآوری و اشتغال کشور کمک کند می توان فرش دستباف ایران را نام برد. در این مطالعه با استفاده از سیستم معادلات همزمان و روش رگرسیون به ظاهر نامرتبط به بررسی عوامل موثر برعرضه و تقاضای فرش دستباف ایران، همچنین به بررسی مزیت نسبی فرش دستباف ایران طی این دوره پرداخته شده است. داده های این مطالعه از طریق سازمان ها و ارگان های مختلف از جمله، مرکزآمار ایران، سازمان برنامه و بودجه کشور، سازمان میراث فرهنگی و صنایع دستی و گردشگری ایران، گمرک جمهوری اسلامی ایران، مرکز توسعه صادرات ایران، سازمان توسعه جهانی و بانک جهانی آمار برای دوره زمانی 1351 تا 1391 به دست آمده است. نتایج نشان می دهدکه در معادله عرضه، متغیر (x) عرضه فرش دستباف، (q) تولید داخلی فرش، px(-1) متغیر تأخیری قیمت صادرات در سطح 5 درصد معنی دار شده اند در معادله تقاضا نیز قیمت صادراتی کالا درهمه کشورها معنی دار است و در کشورهای آمریکا و آلمان این ضریب مثبت و کشورهای ژاپن، امارات و ایتالیا این ضریب منفی است یعنی با افزایش قیمت صادراتی فرش دستباف تقاضا برای این کالا در این سه کشور کاهش می یابد، کشش قیمتی تقاضا در هر پنج کشور منفی و بزرگتر از یک است که دلالت بر این دارد که با رشد در قیمت صادراتی فرش دستباف ایران، رشد تقاضای صادرات کاهش می یابد. با محاسبه شاخص rsca، روند مزیت نسبی صادراتی فرش دستباف ایران مورد بررسی قرار گرفت، طبق برآوردها، مقدار این شاخص در تمامی سال ها عددی مثبت و نزدیک به یک است (بالاترین حد شاخص) و این بیانگر امتیاز کشور ایران در صادرات فرش دستباف و دارا بودن مزیت نسبی دراین زمینه است.