پایان‌نامه

بررسی رابطه جرم و گناه در فقه و حقوق امامیه

چکیده

شکل گیری نظام جمهوری اسلامی بر پایه ی اسلام وشرع وتاکید بر جریان تمام امور در چارچوب شریعت وپایبندی به احکام به عنوان مبنای عمل نظام اسلامی،پرسشهایی را در رابطه ی احکام شرعی باقوانین ویا احکام حکومتی به همراه داشته است که از آن جمله این است که: چه نسبتی میان جرم وگناه ودر سطحی کلان تر،میان احکام شرعی وقوانین با احکام حکومتی هست؟در این باره دو رویکرد وجود دارد،یک رویکرد ضمن استناد به«التعزیر لکل امر حرام» بیان می دارد رابطه ی جرم وگناه تساوی است بدین معنا که هر گناهی جرم و هر جرمی گناه است و رویکرد دوم این است که رابطه ی آن دو عموم وخصوص من وجه می باشد.مقاله پیش رو بعد از بررسی تفصیلی عمومیت تعزیر بر هر فعل حرام و رد این عموم و نظر به فقدان ادله معتبر نسبت به تساوی جرم وگناه و نیز تضاد این رویکرد با اصل قانونی بودن جرم و مجازات،بیان می دارد هر چند این رویکرد نوعی احتیاط واهتمام به اجرای موازین و مقررات شرعی است،از لحاظ عملی با مشکلات عدیده ای روبروست و قابل پذیرش نمی باشد. نتیجه اینکه رابطه ی جرم و گناه عموم وخصوص من وجه می باشد و نقطه اشتراک این دو،آن دسته از احکام شرعی است که موضوع قانون وحکم حکومتی نیز قرار گرفته است.

اساتید راهنما و مشاور

حسینعلی سعدی

اسناد مشابه

  • بازخوانیِ انتقادیِ «جرم مستمر» در حقوق کیفری و فقه امامیه

    مقاله۲۰۲۲مطالعات تطبيقي فقه و اصول مذاهبسجاد دانش آرا، سید سجاد کاظمی

    یکی از مهم‌ترین تقسیم‌های جرائم از جهت عنصر مادی، تقسیم آن به جرم مستمر و جرم آنی است. جرم مستمر جرمی است که با تمام عناصر آن، لحظه‌به‌لحظه تکرار شده، هیچ نقطه پایانی جز قطعِ استمرار، برای آن قابل تصویر نیست؛ اما این تعریف برخلاف اصل تفسیر به نفع متهم در حقوق کیفری است و در فقه ا

  • کاوشی در «تعدد اعتباری (معنوی) جرم» در فقه امامیه و حقوق ایران

    مقاله۲۰۲۰فقه و اصولمیرزامحمد واعظی، عباسعلی سلطانی

    «تعدد اعتباری یا معنوی جرم» یکی از جهات عمومی تشدید مجازات و در اصطلاح، شمول چند وصف جزایی بر فعل واحد است. این مسئله از اهمیت ویژه‌ای در حقوق جزا برخوردار است؛ چرا که تعیین مجازاتی متناسب با بزه انجام شده باعث رعایت اصول انسانی و اسلامی چون: عدالت کیفری و تناسب بین جرم و مجازات

  • نسبت جرم و گناه در حقوق ایران

    مقاله۲۰۰۸مبانی فقهی حقوق اسلامیحمزه اسفندیاری بیات، دکتر سید محمد رضا آیتی

    جرم و گناه از جمله واژه هایی است که در لغت و محاورات روزمره، مترادف و به جای یکدیگر به کار بردهمی شود. اما در عرصه حقوق، به ویژه در حقوق ایران، به گونه ای دیگر به آنها نگریسته می شود . از نظر تاریخی و باتأثیرپذیری حقوق ایران از اندیشه دینی، نوعی مرزبندی بین این دو واژه به وجود آم

  • نسبت جرم و گناه در حقوق ایران

    مقاله۲۰۰۸مبانی فقهی حقوق اسلامیدکتر سید محمد رضا آیتی، حمزه اسفندیاری بیات

    جرم و گناه از جمله واژه هایی است که در لغت و محاورات روزمره، مترادف و به جای یکدیگر به کار بردهمی شود. اما در عرصه حقوق، به ویژه در حقوق ایران، به گونه ای دیگر به آنها نگریسته می شود . از نظر تاریخی و باتأثیرپذیری حقوق ایران از اندیشه دینی، نوعی مرزبندی بین این دو واژه به وجود آم

  • ‏«تحلیل جرم امساک در فقه جزایی امامیه و حقوق موضوعه»‏

    امساک در فقه جزائی امامیه به معنای نگه‌داشتن و گرفتن مقتول است؛ به‌طوری که شخصِ ‏‏«مُمسِک: نگه‌دارنده» مانع خروج مقتول از سلطه جانی شده و قاتل به سهولت بتواند وی را به قتل ‏برساند. فقیهان امامی اتفاق نظر دارند که کیفر «ممسک» حبس ابد است؛ اما در باب اینکه ماهیت ‏این کیفر چیست و آی

  • بررسی و تحلیل ترتیب اجرای مجازات و اصول حاکم بر آن در فرض تعدد جرم در فقه امامیه و حنفی

    مقاله۲۰۲۴فقه مقارنرحیم شاه بلخی، محمود اسپانلو، محمدباقر گرایلی

    در فقه اسلامی دو مسئله پیوسته درباره تعدد جرم مطرح شده است. نخست نحوه تعیین مجازات و دوم چگونگی ترتیب اجرای کیفر. در مورد مسئله نخست پژوهشهای زیادی صورت‌گرفته است، اما مسئله اخیرالذکر از امور مغفول است که تا امروز به آن پرداخته نشده است؛ بنابراین پرداختن به ترتیب اجرای مجازات و ا