تأثیر زیرساخت های ورزشی و ویژگی های دموگرافی بر میزان مشارکت ورزشی شهروندان اهوازی با استفاده مدل های چند سطحی (hlm) و سیستم اطلاعات جغرافیایی (gis)
چکیده
بدون شک ورزش مهمترین عامل در کسب سلامتی افراد می¬باشد، لذا توجه و بررسی عوامل اثرگذار بر مشارکت ورزشی و اطلاع از مکان¬یابی مناسب اماکن و دسترسی آسان به آنها بسیار حائز اهمیت است. هدف از تحقیق حاضر، تأثیر زیرساخت های ورزشی و ویژگی های دموگرافی بر میزان مشارکت ورزشی شهروندان اهوازی با استفاده از gis و مدل hlm می¬باشد. این تحقیق از نوع توصیفی- تحلیلی می¬باشد. جامعه ی آماری اول کلیه¬ی سالن های ورزشی چند منظوره، استخرها و زمین های چمن که متعلق به اداره ی ورزش و جوانان شهر اهواز و سایر ادارات دولتی بود که تعداد آن 99n= مورد بوده و جامعه آماری دوم، تمامی افرادی که از این اماکن ورزشی استفاده می نمایند، که 66135 n=نفر بود. نمونه ی آماری جامعه اول با استفاده از روش سرشماری، کل جامعه 99n= به عنوان نمونه آماری جامعه اول در نظر گرفته شد. نمونه آماری جامعه دوم با بهره گیری از جدول مورگان تعداد 384 n= نفر انتخاب شدند. اولین ابزار جمع آوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته بود و در سه بخش ویژگی های دموگرافی افراد، معیارها و استاندارد های اماکن ورزشی و مشارکت ورزشی(87/0= ?) تنظیم گردید. جهت بررسی و تحلیل مکانی و مکان¬یابی بهینه فضاهای ورزشی ، ابزار مورد نیاز جهت گردآوری داده ها در این قسمت استفاده از منابع آماری، کتابخانه ای، نقشه های طرح تفصیلی و نقشه های بازنگری طرح تفصیلی شهر اهواز و دستگاه gps جهت ثبت موقعیت جغرافیایی(طول و عرض جغرافیایی) این اماکن استفاده گردید. برای تحلیل داده ها از آمار توصیفی و آمار استنباطی مدل رگرسیونی با ضرایب تصادفی، مدل تحلیل واریانس یک طرفه با اثرات تصادفی و آزمون معنی داری مدل رگرسیون در نرم افزار hlm6 استفاده شد. همچنین اطلاعات بدست آمده از موقعیت جغرافیایی اماکن و سایر کاربری ها، در محیط نرم افزار arc-gis تحلیل و بررسی شد. نتایج نشان داد در سطح خرد مربوط به زیرساخت¬های ورزشی، مولفه¬های اطلاع¬رسانی و سرویس¬دهی، بهداشت و نگهداری، طراحی پارکینگ، زیبایی شناختی، ایمنی، نظارت و کنترل، همجواری و مکان¬یابی و دسترسی به مکان های ورزشی بر مشارکت ورزشی افراد اثرگذار هستند. در مولفه های فردی سطح خرد نیز به ترتیب درآمد افراد و سطح تحصیلات و در سطح کلان استخرها و سالن¬های چند منظوره ورزشی بر مشارکت ورزشی افراد تأثیر بیشتری می¬گذارند. مشخص گردید که سطح خرد بیش تر از سطح کلان بر مشارکت ورزشی افراد اثرگذار است. نتایج نشان داد که توزیع مکانی اماکن ورزشی شهر اهواز نسبت به تعداد جمعیت در سطح مناطق پراکنش مناسبی ندارند. همچنین سرانه ورزشی شهر اهواز (42 سانتیمترمربع) کمتر از سرانه ورزشی استاندارد است. بیشتر اماکن ورزشی شهر اهواز نسبت به کاربری¬های صنعتی، بهداشتی درمانی، رودخانه¬ و شبکه برق فشار قوی دارای مکان گزینی مناسب، نسبت به کاربری¬ مراکز آموزشی دارای موقعیت نسبتاً مناسب و نسبت به پارک¬ها مکان¬گزینی نامناسبی دارند. به طور کلی در سطح کلان با افزایش زیرساخت¬های ورزشی و در سطح خرد با بهبود سطح تحصیلات و درآمد افراد، مشارکت ورزشی آنان نیز افزایش پیدا خواهد کرد.
